HAKKIMIZDA

Türkiye Görme Engelliler Derneği

Türkiye Görme Engelliler Derneği (TURGED), 7 Ağustos 1970 tarihinde, dört görme engelli bireyin de yer aldığı yedi öncü kurucu tarafından “Görmezleri Eğitim ve Himaye Cemiyeti” adıyla İstanbul Kadıköy’de kurulmuştur. Derneğin kuruluş amacı, o dönemde görme engellilerin yaşadığı istihdam sorunlarına çözüm üretmek ve özellikle müzik toplulukları yoluyla iş imkanları oluşturmaktı. Bu çalışma modeli kısa sürede büyük başarı sağlamış ve yüzlerce görme engelli bireyin istihdamına katkı sunmuştur.

Bu başarı, 1972 yılında derneğimize Bakanlar Kurulu tarafından “Kamu Yararına Çalışan Dernek” statüsünün verilmesiyle tescillenmiştir.

Kurumsal Gelişim ve Dönüşüm Süreci

1970’li yılların başında hızla büyüyen dernek, elde ettiği gelirler sayesinde hem istihdam imkânlarını genişletmiş hem de ülke genelinde sosyal yardımlara başlamıştır. Türkiye’nin dört bir yanından başvurular alınmış; ayni ve nakdi destekler sağlanmış, ihtiyaç sahibi birçok görme engelli birey aylık maaşa bağlanmıştır.

1973 yılında Türkiye’de ilk kez görme engellilere yönelik konaklamalı okuma-yazma kursu açılmış; İstinye’deki ilk görme engelliler okulunun araç gereç ihtiyaçları derneğimiz tarafından karşılanmıştır. Ayrıca Türkiye Körler Vakfı’nın da kurucu oluşumunda aktif rol alınmıştır.

1975 yılında alınan karar ile derneğimiz “Türkiye” unvanını kullanmaya hak kazanmış ve adı “Türkiye Görmezleri Eğitim ve Himaye Derneği” olarak değiştirilmiştir.

Kurumsallaşma ve Hak Temelli Mücadele Dönemi

1980’li yılların ilk yarısı, derneğimiz için ciddi bir yeniden yapılanma sürecini başlatmıştır. Müzik grupları üzerinden yürütülen faaliyetlerin zamanla istismara açık hale gelmesi üzerine, bu model tamamen sonlandırılmış ve derneğin çalışma ilkeleri yeniden tanımlanmıştır.

Bu dönemde derneğimiz, toplumsal temsiliyeti güçlenmiş; farklı kesimlerden yöneticilerin katılımıyla kurumsal yapı güçlendirilmiştir. 1976 yılında Kadıköy’deki bugünkü genel merkez binası satın alınmış ve faaliyetler bu adrese taşınmıştır.

1985’ten itibaren derneğimiz ikinci büyük dönüşümüne girmiştir. Bu yeni dönemin iki temel ilkesi;
1. Derneğin görme engellilerin çoğunlukta olduğu bir yapıya dönüşmesi,
2. Demokratik işleyişin kararlılıkla uygulanması olmuştur.

Bu sayede binlerle ifade edilen yeni üye katılımı sağlanmış, görme engellilerin hak temelli mücadelesi güçlü bir toplumsal ses haline gelmiştir.

Engelli Hakları İçin Öncü Çalışmalar

TURGED, Türkiye’de engelli hakları hareketinin şekillenmesinde belirleyici rol oynamıştır.

• 1988’de Türkiye’nin ilk sesli kütüphanesini kurmuş,
• 1990’da “Vurgu” adlı gazete ile yazılı ve sesli yayıncılık yapmış,
• 1991’de diğer derneklerle birlikte Türkiye’nin ilk engelli hakları yasa taslağını hazırlayarak TBMM’ye sunmuş,
• 1995’te Spastik Çocuklar Vakfı'nın kuruluşunda yer almış,
• 2006’da Engelliler Konfederasyonu’nun kurulmasına öncülük etmiştir.

2007 yılında Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi kabul edilmiş; aynı yıl Türkiye’de ilk kez Avrupa Körler Birliği Genel Kurulu Antalya’da gerçekleştirilmiştir.

Organizasyonel Yapı ve Yaygınlaşma

TURGED, Türkiye’nin birçok ilinde şubeler açarak örgütlenme ağını genişletmiştir. Yıllar içinde çeşitli nedenlerle bazı şubeler kapanmış olsa da derneğimiz; Ankara, İstanbul, Gaziantep, Konya, Mersin, Muğla, Niğde ve daha birçok ilde güçlü temsil kabiliyetine ulaşmıştır.

27 Aralık 2003 tarihinde gerçekleştirilen tüzük değişikliği ile derneğimiz bugünkü adını almıştır:
Türkiye Görme Engelliler Derneği

Kuruluşundan bugüne kadar altı genel başkan görev yapmıştır.

Bugünkü Misyonumuz

Türkiye Görme Engelliler Derneği, görme engelli bireylerin:

  • Ekonomik,

  • Sosyal,

  • Kültürel,

  • Hukuki,

  • Eğitimsel,

  • Mesleki,

  • Spor faaliyetleri

alanlarında hak ve fırsat eşitliği temelinde güçlenmesini amaçlayan bir sivil toplum kuruluşudur.

Misyonumuz; görme engellilerin yaşamın her alanında bağımsız, etkin ve eşit bireyler olarak yer almasını sağlamak, ayrımcı uygulamaların kaldırılmasına yönelik çalışmalar yürütmek, göz sağlığı ve görme kaybı konusunda toplumsal farkındalık oluşturmaktır.

Çalışma Alanlarımız

Derneğimiz bu hedef doğrultusunda:

  1. Öğrencilere burs sağlar ve eğitim desteği sunar,

  2. Spor kulüplerimizle gençleri ulusal ve uluslararası müsabakalara hazırlar,

  3. Görme engelliler için kabartma yazı (Braille) matbaası işletir,

  4. Günlük yaşamı kolaylaştıran araç gereçlerin teminini sağlar,

  5. İş arayan görme engellilere mesleki kurslar düzenler ve istihdam desteği verir,

  6. Hak temelli çalışmalar yürütür; Engelliler Konfederasyonu ve Türkiye Körler Federasyonu aracılığıyla yasal süreçleri takip eder,

  7. Kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla çeşitli yayınlar, duyurular ve etkinlikler düzenler,

  8. Şube yapılanmalarıyla örgütlenme bilincini güçlendirir,

  9. Web sitesi ve dijital mecralar üzerinden güncel bilgilendirme sağlar.

İlkelerimiz

  • Demokratik katılımı esas almak,

  • Görme engellilerin karar süreçlerinde söz sahibi olmasını sağlamak,

  • İnanç, görüş ve yaşam tarzı özgürlüğünü gözetmek,

  • Ayrımcılığın her türlüsüne karşı mücadele etmek,

  • Engelliliğin istismar edilmesine karşı durmak,

  • Siyasi yapılara eşit mesafede durarak yalnızca engelli hakları ekseninde hareket etmek,

  • Kamu kaynaklarına bağımlı olmayan, bağımsız bir sivil toplum anlayışını sürdürmek.

Vizyonumuz

Görme engelli bireylerin yaşamın tüm alanlarında fırsat eşitliğine sahip olduğu, engelliliğin bir dezavantaj değil güç birliğiyle aşılabilir bir toplumsal gerçek olduğu bir Türkiye için çalışıyoruz.

Dayanışmanın en büyük güç olduğuna inanıyor; örgütlü mücadeleyi, eşitlik arayışını ve toplumsal adaleti temel alarak geleceğe yürümeye devam ediyoruz.

HAKKIMIZDA