KURUMSAL
SON DUYURULAR
Engelli Vatandaşlar Eylem Süreci İçin Düğmeye Basacak - Batman Şubesi
17 Kasım 2025
İmza konusundaki Görme Engelliler Yürüyüşü - CİHAN
17 Kasım 2025
Bakan Müezzinoğlu Çanakkale Görme Engelliler Derneğini Ziyaret Etti
17 Kasım 2025
Körlere özel menü!
17 Kasım 2025
Öğrenciler edebi yapıtları sesli kitap haline dönüştürüp kütüphanelere dağıtacak
17 Kasım 2025TÜRKİYE GÖRME ENGELLİLER DERNEĞİ
ANA TÜZÜÄžÜ
BİRİNCİ KISIM
DERNEĞİN ADI, AMACI, ÇALIÅžMA KONULARI VE FAALİYET ALANI
BİRİNCİ BÖLÜM
DERNEĞİN ADI VE MERKEZİ
MADDE 1: DerneÄŸin;
A) Adı : Türkiye Görme Engelliler DerneÄŸi’dir.
1970 yılında Görmezleri EÄŸitim ve Himaye Cemiyeti adıyla kurulmuÅŸ, 23.03.1975 tarih ve 7-9737 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile "TÜRKİYE" kelimesini kullanma izni verilmiÅŸ, derneÄŸin 27 Aralık 2003 tarihli genel kurulunda yapılan tüzük deÄŸiÅŸikliÄŸi ile bugünkü halini almıştır.
B) Merkezi: İstanbul’dur.
C) Amblemi: Yatay siyah zemin bir dikdörtgen üzerine yerleÅŸtirilmiÅŸ olan, soldan saÄŸa; eÄŸitilmiÅŸliÄŸe, özgür iletiÅŸime ve aydınlığa kavuÅŸmayı simgeleyen "Braille" altı noktadan çıkan bir beyaz bastonun, güneÅŸe dokunmuÅŸ ÅŸeklidir.
D) Kısa adı: TURGED’dir.
İKİNCİ BÖLÜM
DERNEĞİN AMACI VE ÇALIÅžMA KONULARI, AMACI
MADDE 2: Görme engellilerin ekonomik, sosyal, kültürel, hukuki, mesleki, eÄŸitim, spor vb. hak ve çıkarlarının korunup geliÅŸtirilmesi; yaÅŸamın her alanındaki ayrımcı uygulama ve düzenlemelerin giderilmesi, özel ihtiyaçları daimi dikkate alınan bireyler olarak toplumsal yaÅŸama etkin katılımlarının saÄŸlanması, engelliliÄŸin istismarına yönelik davranış ve kazanımlarla mücadele edilmesi, görme kaybına yol açan nedenlerle, sonuçlarının ortadan kaldırılması ve göz saÄŸlığıyla ilgili gerekli çalışmaların yapılmasıdır.
DERNEĞİN ÇALIÅžMA KONU VE BİÇİMLERİ
MADDE 3:
A) Görme engellilerin tespitine ve göz saÄŸlığının korunmasına yönelik çalışmalar yapar. Görme bozukluÄŸu, genetik göz rahatsızlığı ve benzeri hastalıklarla ilgili yurt dışı ve yurtiçi bilimsel araÅŸtırmalara katılır, göz tedavileri ile ilgili projeler yapar veya yapılan projelere ortak olur.
B) Mevzuatın, görme engellilerin hak ve çıkarına uygun biçimde geliÅŸtirilmesine, var olan hakların etkin kullanılmasına, görme engelliler için fırsat eÅŸitliÄŸinin saÄŸlanmasına çalışır.
C) EngelliliÄŸin gerekçe gösterilmesi ile ortaya konulan ayrımcı uygulama ve davranışlarla mücadele eder.
D) Görme engellilerin eÄŸitim-öÄŸretim ve rehabilitasyonu için gerekli çalışmaları yapar, öÄŸrenci bursları saÄŸlar.
E) Spor kulüpleri ile iÅŸ birliÄŸi yapar. İhtiyaç halinde görme engelliler alanında faaliyet gösteren spor kulüplerine destek saÄŸlar.
F) Özel eÄŸitim okulları, iÅŸ okulları, bakım evleri, rehabilitasyon merkezleri, vs. kuruluÅŸlar; kültür, barınma, dinlenme vb. amaçlı tesisler; sandık kurar, kütüphane ve lokal açar, iÅŸletir.
G) Görme engellilerin istihdamına yönelik araÅŸtırma ve çalışmalar yapar. Çalışan görme engellilerin mesleki bilgilerinin arttırılması ile formasyonlarının yükseltilmesine çalışır. Amacına uygun iÅŸyerleri açar, iÅŸletir, iÅŸ sahibi görme engellilerin, engellerinden kaynaklanan eksiklerini giderici çalışmaları yapar.
H) Genel ve özel bütçeli daireler, mahalli idareler, kamu iktisadi teÅŸebbüsleri ile baÄŸlı müesseselerinden, sermayesinin yarısından fazlası devlete ait kuruluÅŸlardan; yasalarda kamu yararına çalışan derneklerin yardım alabileceÄŸi belirtilen yerlerden, yardım alır. Amacını gerçekleÅŸtirmek için, sürdürmekte olduÄŸu hizmetlerin finansmanını saÄŸlamak üzere, iktisadi iÅŸletme, ÅŸirket ve ortaklıklar kurar ve/veya kurulu olanlarına katılır.
I) Süreli ve süresiz yayınları çıkarır ve veya yayımlar.
J) İhtiyaç duyulan araç ve gerecin üretimini ve ihracını; üretilemeyenlerin yurt dışından getirilmesini saÄŸlar.
K) Yurt içinde ve dışında, Aynı amaçlı federasyon, vakıf, platform vb. kuruluÅŸları kurar, kurulu olanlara katılabilir ve iÅŸ birliÄŸi yapabilir.
L) İhtiyacı olan, taşınır/taşınmaz malları satın alır veya satar; kiralar veya kiraya verir, bağış kabul eder veya bağışta bulunabilir.
Dernek, yukarıda ifade edilen amaçlarını gerçekleÅŸtirmek için her çeÅŸit araÅŸtırma ve çalışmayı yapar; komisyonlar, bilim ve danışma organları vs. oluÅŸturur, yürütme kolları kurar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
DERNEĞİN FAALİYET ALANI
MADDE 4: Dernek yurt içinde ve yurt dışında açacağı ÅŸube ve temsilcilikleri ile faaliyette bulunur.
İKİNCİ KISIM
ÜYELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
ÜYE OLMA
MADDE 5:
A) Yasal engeli bulunmayan gerçek ve tüzel kiÅŸiler derneÄŸe üye olabilir.
B) Genel Merkezde ve Åžubelerde kayıtlı bulunan gerçek kiÅŸilerin yarıdan fazlasının görme engelli olması zorunludur.
C) DerneÄŸe üye olmak için baÅŸvuran kiÅŸilerle ilgili aÅŸağıdaki süreç iÅŸletilir.
C.A.Talep sahipleri, üye olmak için aÅŸağıda belirtilen belgeleri taşıyan bir dilekçeyle veya E-devlet üzerinden, Genel Merkez veya kendisine en yakın Åžube BaÅŸkanlığına müracaatını yapar. Bu dilekçe ekinde, aÅŸağıdaki belgelerin de, bulunması zorunludur.
a) Görme engellilerden durumlarını belirtir belge,
b) YerleÅŸim yeri belgesi,
c) Nüfus cüzdanı kopyası,
d) Tüzel kiÅŸilerin, yetkili kurullarından, derneÄŸe üye olmak için almış oldukları karar,
C.B) BaÅŸvuru; 30 günlük süre içerisinde yönetim kurulu tarafından karara baÄŸlanır ve Dernekler Bilgi Sistemine (DERBİS) iÅŸlenir. Sonuç baÅŸvuru sahibine yazılı olarak bildirilir.
C.C) Åžube yönetim kurulu tarafından üyeliÄŸe kabul edilenler, üye kayıt defterine iÅŸlenir ve 10 gün içinde Genel Merkeze bildirilir.
C.D) Yasa ve tüzük açısından engeli bulunmayan bildirimler Genel Merkez yönetim kurulunun ilk toplantısında görüÅŸülerek onaylanır ve merkez üye kayıt defterine tescil edilir. Karar 15 gün içinde ÅŸube baÅŸkanlığına bildirilir.
C.E) Genel Merkez yönetim kurulu tarafından kabul edilmeyen üyelik baÅŸvurusu, düÅŸme iÅŸlemine tabi tutulur. Åžube üye kayıt defterine ve Dernekler Bilgi Sistemine (DERBİS) iÅŸlenir.
BaÅŸvuru sahibinin itirazı halinde konu nihai olarak yapılacak Genel Merkez Genel Kurul’da karara baÄŸlanır
D) ÜyeliÄŸi Genel Merkez tarafından tescil edilen üye Genel Merkez ve ikamet etmekte olduÄŸu ildeki ÅŸubenin üyesi sayılır. İkamet ettiÄŸi ilde ÅŸube bulunmayan üye Genel Merkezin üyesi olarak kalır.
E) Åžube, faaliyette bulunduÄŸu ilde ikamet eden üyeyi tescil etmek ve ayrılan üyeyi ise, belgelendirebildiÄŸi tarihte Genel Merkeze bildirmek ve ÅŸube üyeliÄŸinden çıkarmak zorundadır. Ayrıca buna uygun iÅŸ ve iÅŸlemleri Dernekler Bilgi Sistemine (DERBİS) de iÅŸler.
F) Yönetim Kurulu, üyelik baÅŸvurusunda bulunan kiÅŸileri tüzüÄŸe uygunluÄŸuna raÄŸmen kabul etmek zorunda deÄŸildir.
G) İstifa ve/veya ihraç sureti ile dernekle iliÅŸiÄŸi kesilenlerin yeniden üyeliÄŸe kabulü için kararın alınacağı yönetim kurulu toplantısında katılanların 3’te 2’sinin kabul oyu aranır.
Yönetim Kurulunda kararın ret çıkması durumunda baÅŸvuru sahibinin itirazı halinde konu nihai olarak yapılacak ilk Genel Kurul’da karara baÄŸlanır.
H) ÜyeliÄŸe kabul edilen kiÅŸilerin dernek ana tüzüÄŸünü tüm hükümleri ile bildikleri varsayılır ve tüzük hükümlerini bilmedikleri iddiasında bulunmaları kabul edilemez.
İKİNCİ BÖLÜM
ÜYELİK HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ
MADDE 6:
A) ÜyeliÄŸi Genel Merkez tarafından tescil edilen kiÅŸi, Åžube Genel Kuruluna katılma hakkına sahiptir.
B) TüzüÄŸe aykırı biçimde, ÅŸube organlarına seçilen üyelerin durumu, sonuçların mevzuat çerçevesinde Genel Merkeze ulaÅŸmasının ardından, yönetim kurulunun yapılacak ilk toplantısında görüÅŸülür. Ve Genel Merkez Yönetim Kurulu, Genel Kurulundan almış olduÄŸu yetki ile öncelikle, sonuçlandırarak, seçimi iptal eder.
Bu karara, ÅŸube yönetim kurulunun düzeltme istemi dışında itiraz hakkı yoktur ve alınan karara uyma yükümlülüÄŸü vardır.
İtiraz hakkı, seçimi iptal edilen üyeye aittir ve karara karşı, genel kurulu beklemeksizin, yargı yoluna baÅŸvurabilir.
C) Bir önceki yılsonu itibarıyla aidat borcu bulunan üyeler, yıl içerisinde yapılacak genel kurullarda, organlara seçilemez, ve Genel Merkez Genel Kuruluna katılamazlar. Borçlarını ödemedikçe üyelik haklarından yararlanamazlar.
D) Üyeler dernekçe gerçekleÅŸtirilen hizmetlerden durum ve niteliklerine göre düzenlenecek mevzuat doÄŸrultusunda yararlanırlar.
E) Dernek tüzüÄŸüne ve organlarca alınacak kararlara uyarlar. Yönetim kurulu kararlarına uymayan üst kuruluÅŸlardaki dernek temsilcileri, gerektiÄŸinde yönetim kurulu kararıyla görevlerinden çekilir. Karar, üye için baÄŸlayıcıdır. Durum, yazılı olarak, muhatap kuruluÅŸlara bildirilir.
F) Aidatlarını yıl içerisinde ödemeyen üyelere, 15 Eylül günü itibariyle, borçlarını 31 Aralık gününe kadar ödemeleri konusunda yazılı uyarıda bulunulur. Bu yazılar sadece hatırlatma amaçlı olup, gönderilmemiÅŸ olması, üye tarafından, yükümlülüÄŸün yerine getirilmemesi için, gerekçe olarak ileri sürülemez.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ÜYELİĞİN SONA ERMESİ
MADDE 7: Üyelik aÅŸağıdaki biçimlerde sona erer.
A) İHRAÇ: Disiplin Kurulu görevleri arasında sayılan “İhraç Cezasını gerektiren filler “den en az birini gerçekleÅŸtiren üyeler Disiplin Kurulunun kararı, Yönetim Kurulunun onayıyla ihraç edilir.
B) İSTİFA: Her üye ÅŸahsen ya da noter kanalıyla vereceÄŸi bir dilekçe veya E-devlet kapısı aracılığıyla Yönetim Kurulu’na baÅŸvuruda bulunarak üyelikten ayrılabilir.
C) DÜÅžME:
C.A) Uzun bir süre çalışmalara katılmayan, üyelik vecibelerini yerine getirmeyen ve verilen görevleri almayan kiÅŸilerin,
C.B) Üyelik için kanunda veya tüzükte aranan nitelikleri sonradan kaybedenlerin,
Üyelikleri, Yönetim Kurulu kararıyla düÅŸürülür.
İhraç ve düÅŸme kararları vefat hali dışında ilgililerine karar tarihinden itibaren 30 günlük süre içerisinde tebliÄŸ edilir.
İtiraz edilen karar, yapılacak Genel Merkez Genel Kurulunda görüÅŸülerek karara baÄŸlanır.
KesinleÅŸen kararlar 30 günlük süre içerisinde Genel Merkez Kayıt Defterine ve Dernekler Bilgi Sistemine (DERBİS) iÅŸlenir.
Yukarıdaki ÅŸekillerden herhangi biriyle üyelikten ayrılan kimse, derneÄŸe ait mal ve alacakları, teslim ile yükümlüdür.
ÜÇÜNCÜ KISIM
DERNEK ORGANLARI
BİRİNCİ BÖLÜM
GENEL KURUL OLUÅžUMU
MADDE 8:
A) Åžube Genel Kurulları: Yapılacak Åžube Genel kurulundan en az 30 gün önce; ÜyeliÄŸi kesinleÅŸmiÅŸ olan, Åžube üyelerinden oluÅŸur.
B) Genel Merkez Genel Kurulu: Üyelik yükümlülüklerini yerine getirmiÅŸ, 31 Aralık İtibariyle Aidat borcu bulunmayan derneÄŸe kayıtlı üyelerden oluÅŸur.
Genel Merkez yönetim kurulu tarafından, Genel Merkez genel kuruluna katılma hakkı bulunan üyelerin listesi, 10 Temmuz gününe kadar ÅŸubelerden gelen Genel Kurula katılma hakkı bulunan üyelerin listesi ile birlikte toplu olarak ilan edilir.
GENEL KURULA ÇAÄžRI USULÜ
MADDE 9:
A) Yönetim kurulu, 8. maddeye göre genel kurula katılma hakkı bulunan üyelerin listesini düzenler.
B) Üyeler, en az 15 gün önceden, günü, saati, yeri ve gündemi mahalli bir gazetede ilan edilerek veya taraflarına yazılı yahut elektronik ya da kısa mesaj ile çaÄŸrı yapılarak, genel kurula davet edilir. Yazılı çaÄŸrılar üyelerin ikamet adreslerine gönderilir.
C) Åžubeler, genel kurula katılacak üyelerin listesini ve genel kurul tarihini, aynı süre içerisinde Genel Merkeze bildirirler.
D) İlan ve yazılı çaÄŸrılarda, yeter sayının birinci toplantıda temin edilememesi halinde, ikinci toplantının ne zaman yapılacağı da belirtilir.
İki toplantı arasındaki süre yedi günden az ve altmış günden çok olamaz.
E) Toplantı, çoÄŸunluk saÄŸlanamaması sebebinin dışında baÅŸka bir nedenle geri bırakılırsa, bu durum, geri bırakma sebepleri de belirtilmek suretiyle, ilk toplantı için yapılan çaÄŸrı usulüne uygun olarak üyelere yeniden duyurulur.
F) İkinci toplantının, geri bırakma tarihinden itibaren en geç altı ay içinde yapılması zorunludur.
G) Üyeler, ikinci toplantıya B ve C bentlerinde belirtilen esaslara göre yeniden çağırılır.
H) Genel kurul, bir defa ertelenebilir.
GENEL KURUL TOPLANTISININ ZAMANI
MADDE 10: Genel kurul toplantıları üç yılda bir Eylül ayında olaÄŸan, yönetim ve denetleme kurullarının gerekli gördüÄŸü hallerde her zaman veya dernek üyelerinden beÅŸte birinin yazılı baÅŸvurusu üzerine, yönetim kurulunca olaÄŸanüstü toplantıya çaÄŸrılır. ”
Åžube olaÄŸan genel kurulları, Genel Merkez kongresinden en az 2 ay önce tamamlanacak biçimde 3 yılda bir, Mayıs ayı içersinde, ÅŸube yönetim kurulunca belirlenecek gün, yer ve saatte toplanır. Bu tarihin belirlenmesinde, Genel Merkezin görüÅŸü alınır.
GENEL KURUL TOPLANTISININ YERİ
MADDE 11:
A) Şube genel kurulları, şubelerin bulunduğu yerleşim yerlerinde yapılır.
B) Genel Merkez genel kurullarının yapılacağı yer ise, gelen taleplerin de göz önünde bulundurulması ile ÅŸubelerle istiÅŸare yapılarak, Genel Merkez yönetim kurulu tarafından belirlenir.
GENEL KURUL TOPLANTISININ YAPILIÅž USULÜ
MADDE 12:
A) Genel kurula katılma hakkına sahip üyeler, resmi kimlik belgelerini ibraz ederek, hazirun cetvelindeki adlarının karşısını imzalarlar ve toplantı salonuna girerler.
B) Genel kurul, katılma hakkı bulunan üyelerin salt çoÄŸunluÄŸunun, tüzük deÄŸiÅŸikliÄŸi ve derneÄŸin feshi hallerinde üçte ikisinin katılımıyla toplanır; çoÄŸunluÄŸun saÄŸlanamaması sebebiyle toplantının ertelenmesi durumunda ikinci toplantıda çoÄŸunluk aranmaz. Ancak, bu toplantıya katılan üye sayısı, yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz
C) Yeter sayının tespiti yönetim kurulu tarafından bir tutanakla yapılır. Yeter sayı, temin edilememiÅŸse, durum, bu tutanaÄŸa geçirilir ve toplantı açılmaz.
D) Yeter sayı saÄŸlanmış ise toplantı, baÅŸkan veya görevlendireceÄŸi yönetim kurulu üyesi tarafından açılır.
E) Toplantıda, her üyenin bir oy hakkı vardır ve ÅŸahsen kullanır.
F) Açılışı müteakip toplantıyı yönetmek üzere, bir baÅŸkan, yeteri kadar baÅŸkan yardımcısı ve kâtip seçilir.
G) Toplantının yönetimi, divan baÅŸkanına aittir.
H) Genel kurulda, yönetim kurulu tarafından hazırlanan gündem, madde sırasına göre görüÅŸülür. Ancak, toplantıya katılan üyelerin 1/10'unun yazılı isteÄŸi ile gündeme ilave yapılır. Gündemden çıkarma yapılamaz.
I) Organların seçimine iliÅŸkin yapılacak oylamalarda, oy kullananların, kimlik göstermeleri ve yeniden hazirun cetvelini imzalamaları, zorunludur.
J) Toplantı sonunda divan tutanağı, kâtip, baÅŸkan ve baÅŸkan yardımcıları tarafından düzenlenir ve imzalanır; genel kurulu düzenleyen yönetim kurulu baÅŸkanına teslim edilir.
K) Belgelerin, önceki yönetim kurulu baÅŸkanı tarafından bir haftalık süre içerisinde yeni yönetim kuruluna teslim edilmesi zorunludur.
L) Genel kurula katılma hakkı bulunmayan üyeler ile misafirler, izleyici olarak ayrı bir yerde oturmak ÅŸartıyla, genel kurulu izleyebilirler. Bu kiÅŸilerin söz ve oy hakları yoktur.
GENEL KURUL SONUÇ BİLDİRİMİ
MADDE 13: Genel kurulu izleyen 45 (kırkbeÅŸ) günlük süre içerisinde, aÅŸağıdaki iÅŸlemler yapılır.
A) Genel Merkezde Organlara seçilen asıl ve yedek üyeleri içeren genel kurul sonuç bildirimi ile mal beyanları yönetim kurulu baÅŸkanı tarafından mülki idare amirliÄŸine verilir. Organların yedek üyelerle tamamlanması dâhil olmak üzere, meydana gelen deÄŸiÅŸikliklerde aynı biçimde ve yasal süresi içerisinde idareye bildirilir.
Åžubelerde ise mal beyanı sadece ÅŸube baÅŸkanı tarafından verilir; bir örneÄŸi de, genel kurul sonuç bildirimi ile birlikte Genel Merkeze gönderilir.
Genel Merkezde organ görevi, ÅŸubelerde ise BaÅŸkanlık görevi devam eden kiÅŸiler sonu 0 ve 5 ile biten yıllarda ve görevleri sona erdiÄŸinde mal beyanında bulunurlar. Åžubeler, bu belgenin bir örneÄŸini de,Genel Merkeze gönderirler.
B) Divan tarafından imzalanmış genel kurul toplantı tutanağı örneÄŸi;
Genel Kurulda Tüzük deÄŸiÅŸikliÄŸi yapılması halinde; TüzüÄŸün deÄŸiÅŸen maddelerinin yeni ve eski ÅŸekli ile dernek tüzüÄŸünün son ÅŸeklinin, her sayfası yönetim kurulu üyelerinin salt çoÄŸunluÄŸu tarafından imzalanarak hazırlanan örneÄŸi;
Yasal süre içerisinde mülki idare amirliÄŸine verilir.
C) Bu maddede belirtilen bildirimlerin yapılmamasından, yönetim kurulu baÅŸkanı sorumludur.
GENEL KURULUN GÖREV VE YETKİLERİ
MADDE 14:
A) Yönetim ve Denetleme Kurullarının raporlarını görüÅŸerek, Yönetim Kurulunu ibra etmek.
B) Tahmini bütçeyi, aynen veya deÄŸiÅŸtirerek kabul etmek.
C) Organları seçmek ve denetlemek.
D) Uluslararası faaliyette bulunma, ulusal ve uluslararası kuruluÅŸlara üye olma ve ayrılma; amacına uygun Federasyon ve Vakıfların kurulmasına çalışma, kurulu olanlarına katılma veya ayrılma; konularında karar almak.
E) Açılacak ve kapatılacak ÅŸubeleri, yönetim kurulu raporları çerçevesinde belirlemek.
F) Üyelik aidat tutarını belirlemek.
G) Mevzuatta, bir genel kurul kararıyla kurulabileceÄŸi belirtilen kuruluÅŸlar için, gerekli kararları almak.
H) AraÅŸtırma komisyonları kurmak, raporlarını görüÅŸerek karara baÄŸlamak.
I) Üst Kurul delegelerini seçmek.
J) Tüzük deÄŸiÅŸikliklerini görüÅŸmek.
K) Dernek adına gayrimenkul alım-satımını görüÅŸmek.
L) Yapılacak harcamaların üst limitini tespit etmek ve Yönetim Kuruluna fasıllar arası aktarma yapma yetkisinin verilmesini karara baÄŸlamak.
M) Program ve projeler çerçevesinde ihtiyaç duyulabilecek olan borçlanmanın, senet, tahvil, bono, döviz, likit fonlar, banka kredileri, teminat mektubu, ipotek, rehin yöntemleriyle gerçekleÅŸtirilmesinin usul ve esaslarını belirlemek.
N) Çalıştırılacak ücretli yöneticileri ve verilecek ücretin üst sınırını belirlemek.
O) Yönetim Kurulu Kararlarına yapılan itirazları sonuçlandırmak.
P) DerneÄŸin, feshine karar vermek.
R) Tüzükle baÅŸka bir organa verilmeyen, görevleri kullanmak.
S) Mevzuatta kendisine verilen diÄŸer görevleri, yerine getirmek.
T) Åžube Genel Kurulu yukarıda belirtilen Genel Kurulun görev ve yetkilerinden: D,E,F,I, J,K,M,N ve P bentlerinde düzenlenmiÅŸ olanlarını kullanamaz.
GENEL KURULDA OY KULLANMA USULÜ VE KARAR ALMA YETER SAYISI
MADDE 15:
A) Genel kurulda oylamalar, mevzuatla düzenlenen konularla, genel kurulun özel kararı dışında, açık yapılır.
B) Kararlar, hazır bulunan üyelerin, salt çoÄŸunluÄŸunun oyu ile alınır.
Oylamada bu çoÄŸunluÄŸa eriÅŸilememesi halinde, en çok oyu alan iki öneri yeniden oylanır. EÅŸitlik halinde, oylama tekrarlanır.
C) Tüzük deÄŸiÅŸiklikleri ve derneÄŸin feshi konularında 2/3'lük oyçokluÄŸu aranır.
D) Yönetim kurulunun seçimi, gizli oyla yapılır.
E) Bütün üyelerin bir araya gelmeksizin yazılı katılımıyla alınan kararlar ile dernek üyelerinin tamamının kanunda yazılı çaÄŸrı usulüne uymaksızın bir araya gelerek aldığı kararlar, geçerlidir.
İKİNCİ BÖLÜM
YÖNETİM KURULU OLUÅžUMU
MADDE 16:
A) Åžube yönetim kurulu, ÅŸubeye kayıtlı ve aidat borcu bulunmayan üyeler arasından seçilir.
B) Genel Merkez yönetim kurulu ise, Genel Merkez genel kuruluna katılma hakkı bulunan üyeler arasından seçilir.
C) Genel Merkez Yönetim Kurulu, 20 asil, 8 yedek üye olmak üzere, liste usulü ile üç yıl için seçilir. Listenin birinci sırasındaki kiÅŸi Genel BaÅŸkan olarak seçilmiÅŸ olur.
D) Åžube yönetim kurulu, aynı usul ve esaslara göre, 7 asıl, 5 yedek olarak seçilir.
E) Seçime katılacak listelerin, divan baÅŸkanlığına yazılı olarak sunulmuÅŸ ve divan tarafından ilan edilmiÅŸ olmaları zorunludur. Teknik olanaklar elverdiÄŸi ölçüde listeler, Genel Kurula katılma hakkı bulunan üyelerin kolayca inceleyebileceÄŸi ÅŸekilde hazırlanır.
F) Üzerinde deÄŸiÅŸiklik, karalama çizme vb. iÅŸlem yapılan yönetim kurulu listeleri geçersizdir.
G) Her listenin farklı biçimlerde hazırlanmış geometrik ÅŸekillerden oluÅŸan oy pusulaları olabilir. Oylama, bu pusulaların zarfa konularak sandığa atılmasıyla, gerçekleÅŸir. Hangi geometrik ÅŸeklin hangi listeyi temsil edeceÄŸini, Divan BaÅŸkanlığı kurayla belirler ve ilan eder.
H) Seçim ve sayım iÅŸlemi, bizzat Divan BaÅŸkanlığı tarafından yürütülebileceÄŸi gibi, bu amaçla Genel Kurulca seçilen ve en az 3 kiÅŸiden oluÅŸan Sandık Kurulu tarafından da yapılabilir.
I) Geçerli oyların salt çoÄŸunluÄŸunu alan liste seçimi kazanmış olur. Listelerden birinin bu çoÄŸunluÄŸa ulaÅŸamaması durumunda, ikinci tur oylamaya geçilir. Bu oylamaya, en çok oyu alan iki liste katılır ve kullanılan oyların çoÄŸunluÄŸunun oyunu alan liste, seçimi kazanmış olur.
J) Seçimi kazanan Yönetim Kurulu, BaÅŸkanın belirlediÄŸi tarihte toplanarak, kendi arasında görev daÄŸlımı yapar. Åžubelerde ise seçimi kazanan listenin 1. sırasındaki kiÅŸinin çaÄŸrısıyla toplanarak görev dağılımı yapar.
YÖNETİM KURULUNUN TAMAMLANMASI VE GENEL BAÅžKANLIK GÖREVİNİN BOÅžALMASI
MADDE 17:
A) Yönetim Kurulunda meydana gelecek boÅŸalmalarda, sıradaki yedek üye, Yönetim Kurulu kararıyla, göreve çaÄŸrılır.
B) Yazılı olarak; izin almayan veya geçerli mazeret beyan etmeden, üst üste iki olaÄŸan toplantıya ya da, bir yıl içerisinde yapılan toplantıların 1/3’üne katılmayan Yönetim Kurulu üyesi, görevinden istifa etmiÅŸ sayılır. Bu hesaplamalara çoÄŸunluÄŸun saÄŸlanamaması nedeniyle yapılamayan olaÄŸan yönetim kurulu toplantıları dahildir.
Bir yıllık sürenin hesaplanmasında, takvim yılı esas alınır. Seçimli genel kurulların yapıldığı yıllarda, kalan süre bir sonraki takvim yılına eklenir.
C) Yedekleri ile tamamlanan, Yönetim Kurulu asıl üyeleri yarıdan aÅŸağı düÅŸerse, Genel Kurul, mevcut Yönetim Kurulu üyeleri veya Denetleme Kurulu tarafından 1 ay içerisinde, olaÄŸanüstü toplantıya çaÄŸrılır.
D) ÇaÄŸrının yapılmaması halinde, üyelerden birinin baÅŸvurusu üzerine, mahallin Sulh Hukuk HâkimliÄŸi tarafından üyeler arasından atanacak 3 kiÅŸilik bir heyete, 3 ay içinde Genel Kurulu toplantıya çağırma görevi verilir.
E) Yetkili organlarca Genel Kurulu yapılmayan ÅŸubeler için, üyelerin müracaat edecekleri mercii, Genel Merkez Yönetim Kuruludur.
F) Yönetim Kurulu asıl üyelerinin yarıdan aÅŸağıya düÅŸmesi veya Yönetim Kurulunun istifa etmesi halleri dışında, olaÄŸanüstü Genel Kurul ile Yönetim Kurulunun düÅŸürülmesi, mevcut Yönetim Kurulunun OlaÄŸan Genel Kurulda aldığı oydan daha fazla ve salt çoÄŸunluÄŸun üstündeki bir oy ile gerçekleÅŸtirilebilir.
G) Üç ay süreyle toplanmayan ÅŸube yönetim kurulları ve 6 ay süreyle toplanmayan Genel Merkez yönetim kurulu istifa etmiÅŸ sayılır.
H) Genel baÅŸkanın, yönetim kurulu tarafından kabul edilen izin ve mazeretleri nedeniyle, görevinden izinli sayıldığı dönemde, görevini, yönetim kurulu tarafından onaylanan baÅŸkan yardımcılarından birisi, vekâleten izin süresi boyunca yerine getirir
I) Genel baÅŸkanın görevinden ayrılması halinde, olaÄŸan genel kurul zamanına bir yıldan daha az bir süre kalmış ise, görevini, genel baÅŸkan vekili genel kurula kadar yürütür. Aksi takdirde bir aylık süre içerisinde toplanan yönetim kurulu tarafından belirlenecek tarihte, genel kurul olaÄŸan üstü toplanır.
J) Genel baÅŸkanın sürekli olarak görevinden ayrılması ile birlikte, yönetim kurulunda meydana gelecek olan eksilme de, bu maddenin a. bendine göre giderilir.
YÖNETİM KURULUNDA TOPLANTI USULÜ VE KARAR ALMA YETER SAYISI
MADDE 18:
A) İlk toplantıda toplantı düzeni karara baÄŸlanır. Åžubelerin ayda bir, Genel Merkezin ise, iki ayda bir olaÄŸan yönetim kurulu toplantılarını yapmaları zorunludur. Genel Merkez ihtiyaç halinde Yönetim Kurulu toplantılarını önceden üyelerine duyurmak ÅŸartıyla elektronik ortamda, online yapabilir. Toplantıların online-elektronik ortamda yapılabilmesi için mevzuatta aranan ÅŸartları karşılayan ve içiÅŸleri bakanlığı tarafından onaylanmış veya sertifikalandırılmış kurumlar tarafından üretilen uygulamalarla çalışır.
B) Toplantının yeri, zamanı ve gündemi toplantı tarihinden en az beÅŸ gün önce, üyelerin eline ulaÅŸacak ÅŸekilde yazılı ve/veya elektronik posta ile gönderilir. OlaÄŸanüstü toplantılar için bu süre, iki gündür.
C) OlaÄŸanüstü toplantılar: baÅŸkanın veya yönetim kurulu asıl üye tam sayısının 1/5'inin yazılı istemi üzerine, 4 günlük süre içerisinde, baÅŸkanın çaÄŸrısıyla yapılır. Talebe raÄŸmen baÅŸkan, süresi içerisinde çaÄŸrıyı yapmazsa, genel sekreter çaÄŸrıyı yapmakla yükümlüdür.
D) OlaÄŸanüstü yönetim kurulu toplantılarında, sadece gündemdeki maddeler görüÅŸülür.
E) Asıl üye tamsayısının salt çoÄŸunluÄŸuyla toplanır.
F) Hazır bulunanların salt çoÄŸunluÄŸuyla karar alır. Nitelikli çoÄŸunluÄŸun arandığı kararlar için, toplantıda hazır bulunanların üçte ikisinin kabul oyu aranır.
G) Yönetim Kurulu üyelerinin toplantı gün ve saatinden 36 saat öncesine kadar, izin ve mazeret dilekçeleri ile baÅŸvurmamaları ve/veya en geç yönetim kurulu toplantısının yapıldığı tarihe kadar toplantıya katılmalarını engelleyen duruma ait mazeret belgelerini tanzim ettirememeleri halinde; katılmamaları sonucu yeter sayının temin edilememesiyle, yönetim kurulu toplantısının gerçekleÅŸemediÄŸi koÅŸullarda, belirtilmiÅŸ kurallara uygun hareket etmemiÅŸ üyeler; yönetim kurulu toplantısının yapılması için gerçekleÅŸtirilen masrafların tamamını, müteselsilen ödemekle yükümlüdürler.
Bu cezai ÅŸartı yerine getirecek kiÅŸilerin tespiti, çoÄŸunluÄŸu meydana getirememiÅŸ olmakla birlikte, toplantıya katılan yönetim kurulu üyeleri tarafından yapılır ve yönetim kurulu karar defterine kaydedilir. Bu kararlar, bir baÅŸka yönetim kurulu kararı ile iptal edilemez. Yaptırımla karşılaÅŸan üyeler, cezai ÅŸartı yerine getirmek kaydıyla genel kurula itiraz edebilirler. Kararın iptali halinde, para geri ödenir.
YÖNETİM KURULUNUN GÖREV VE YETKİLERİ
MADDE 19: Yönetim Kurulu Genel Kuruldan sonra en yüksek karar organıdır ve Genel Kurula karşı, sorumludur. Åžube yönetim kurulları, Genel Merkez yönetim kuruluna karşı da sorumludur.
Görev ve yetkileri:
A) DerneÄŸi, idari ve kaza-i mercilerle, gerçek ve tüzel kiÅŸiler karşısında, temsil etmek;
GerektiÄŸinde Bu görevini, kendi içinden, bir veya birkaç kiÅŸiye devretmek,
B) Kararlarını, yürütme kurulu kanalıyla uygulamak,
C) Ana tüzük deÄŸiÅŸikliklerini hazırlayarak, genel kurula sunmak, bu tüzüÄŸe uygun yönetmelikler yapmak,
D) Çalışmaların, mevzuat hükümlerine uygun yürütülmesi için gerekli kararları almak, uygulanması için yürütme kuruluyla, ilgili birimlere talimat vermek ve denetlemek,
E) Üyelik baÅŸvurularını karara baÄŸlamak
F) Taşınır mal almaya, satmaya veya kullanmaya karar vermek,
G) Bağış kabul etmek veya bağışta bulunmak,
H) Genel kurul gündemini hazırlamak, genel kurulu toplantıya çağırmak, DerneÄŸin faaliyet raporlarını, çalışma programını, bütçesini ve bilanço ile gelir-gider hesaplarını, hazırlayıp genel kurula sunmak
I) Defterler ile lüzumlu görülen diÄŸer evrakı tutmak,
J) Tesis, iÅŸletme vb. kurumları açmak, katılmak, iÅŸletmek;
K) Gerekli gördüÄŸü konularda komisyonlar, danışma kurulları vb. kurmak, Görevliler ya da, danışmanlar atamak;
L) Uygun görülen uluslararası kuruluÅŸlarla iÅŸbirliÄŸi yapmak ve derneÄŸi bu kuruluÅŸlar nezdinde temsil etmek,
M) Çalışmaları için gerekli olan harcamalara karar vermek,
N) Personelin nitelik ve sayısını belirlemek,
O) SözleÅŸmeler yapmak,
P) Açılacak ÅŸubelerin kurucularını atamak, Kapatma iÅŸlemlerini yapmak; Åžubelerin bütçe raporlarını incelemek ve genel denetimini gerçekleÅŸtirmek, İhtiyaca göre temsilcilik açmak veya kapatmak,
R) Tüzükte öngörülen diÄŸer görevleri yapmak.
S) Disiplin Kurulunu ilgilendiren konularda soruÅŸturma yapmak üzere Disiplin Kuruluna yazılı olarak baÅŸvuru yapmak.
T) Disiplin Kurulu kararlarını değerlendirmek, uygun bulması halinde onaylamak ve uygulamak.
U) Disiplin Kuruluna gelen itirazları deÄŸerlendirmek gelen karar ihraç yönünde ise itirazı nihai deÄŸerlendirme yapılması için Genel Kurula taşımak.
V) TüzüÄŸümüzün 36 maddenin A bendi uyarınca Yürütme kurulunu oluÅŸturmak;
Y) Åžube yönetim kurulları: B,C,L,P,S,T,U ve V bentlerinde düzenlenen görev ve yetkileri kullanamazlar.
YÖNETİM KURULU GÖREV DAÄžILIMI
MADDE 20:
A) Yönetim kurulu, baÅŸkanın, toplantı yer ve zamanını ve yapılış yöntemi (Yüz üze veya Dernekler YönetmeliÄŸinin 15/A Maddesi uyarınca online-elektronik ortamda) belirterek yapmış olduÄŸu çaÄŸrıya göre, ilk toplantısını yapar.
B) Åžubelerde çaÄŸrıyı yapmaya, kazanan listenin ilk sırasında yer alan kiÅŸi yetkilidir.
C) İlk toplantının genel kurul tarihinden itibaren 25 günlük süre içerisinde yapılması zorunludur.
D) Genel Merkez yönetim kurulu, görev dağılımını kendi üyeleri arasında yapar ve bir EÄŸitim Kültür ve Sanattan Sorumlu BaÅŸkan Yardımcısı, bir Örgütlenme SaÄŸlık ve Sosyal İşlerden Sorumlu BaÅŸkan Yardımcısı, bir Genel sekreter, bir mali sekreter, bir Basın Yayın ve Halkla İliÅŸkiler Sekreteri, bir Genel sekreter yardımcısı, bir Mali sekreter yardımcısı, bir İstihdam ve Rehabilitasyon Röportörü ve bir Haklar Röportörü seçer.
Åžube yönetim kurulları ise BaÅŸkan, Genel Sekreter, Mali Sekreter, EÄŸitim, Kültür Ve Sanattan Sorumlu Sekreter, Örgütlenme SaÄŸlık Ve Sosyal İşlerden Sorumlu Sekreter, Basın Yayın Ve Halkla İliÅŸkiler Sekreteri ve bir yönetim kurulu asil üyesi olmak üzere 7 kiÅŸiden oluÅŸur.
Åžu kadar ki: Genel Merkez Yönetim Kurulunda ilgili baÅŸkan yardımcılarının talebi halinde ve/veya baÅŸkan yardımcısının Genel Merkezde ikamet etmemesi halinde, ÅŸubelerdeki çalışmaların merkezde yürütülmesi için, ilgili baÅŸkan yardımcısına baÄŸlı sekreterlikler oluÅŸturulur.
E) Åžube baÅŸkanları, organlara seçilenlerin; adlarını, yapılan görev dağılımını ve görev deÄŸiÅŸikliklerini, karar tarihinden itibaren onaylanmak üzere Genel Merkeze bildirir.
F) Bildirim, Genel baÅŸkan tarafından, Örgütlenme, SaÄŸlık Ve Sosyal İşlerden Sorumlu BaÅŸkan Yardımcısı, ÅŸube genel kuruluna iliÅŸkin raporu, göz önünde bulundurularak incelenir.
G) Raporun uygunluÄŸu halinde, ÅŸube yönetim kurulu üyelerinin yetkilerini gösteren, yetki belgeleri düzenlenir ve baÅŸvuru tarihinden itibaren 15 gün içerisinde, ÅŸube baÅŸkanlığına gönderilir.
H) Ayrıca, Örgütlenme, SaÄŸlık Ve Sosyal İşlerden Sorumlu BaÅŸkan Yardımcısının raporu ile yetki belgesine iliÅŸkin iÅŸlemler, Genel Merkez yönetim kurulunun ilk toplantısında ele alınır. Genel Merkez yönetim kurulu, düzenlenen yetki belgelerinin, uygunluÄŸuna veya iptaline karar verir.
I) Yetki belgelerinin düzenlendiÄŸi tarih ile alınan yönetim kurulu kararının tarihi arasındaki süreye ait sorumluluk genel baÅŸkana aittir.
J) Åžube yönetim kurulu üyeleri, yetki belgesini alıncaya kadar, yapmış oldukları iÅŸlemlerden ÅŸahsen sorumludurlar.
YÖNETİM KURULU ÜYELERİNİN GÖREV VE YETKİLERİ:
GENEL BAÅžKAN
MADDE 21:
A) DerneÄŸi özel ve tüzel kiÅŸilerle, idari ve kaza-i merciler önünde temsil eder. DerneÄŸin en üst yöneticisidir.
B) Yönetim Kurulu ve Yürütme Kurulu toplantılarına baÅŸkanlık eder. GereÄŸinde toplantıya çağırır.
C) Dernek adına kamuoyuna ve basına açıklamada bulunur.
D) DerneÄŸi temsil amacıyla, bu maddede tanımlanmış görev ve yetkileri dışında kalan konularda, 39. Madde çerçevesinde yetkisini kullanır.
E) Organlara seçilenleri 45 günlük süresi içinde Mülki AmirliÄŸe bildirir.
F) DerneÄŸin amacı ile ilgili çalışmalara, komite ve komisyonlara katılabilir veya baÅŸkanlık edebilir.
G) BaÅŸkan yardımcılarından hangisinin kendisine vekâlet edeceÄŸini belirleyerek; yönetim kuruluna yazılı olarak bildirir.
H) Dernek ve bağlı birimlerinin ita amiridir.
EĞİTİM KÜLTÜR VE SANATTAN SORUMLU BAÅžKAN YARDIMCISININ GÖREV VE YETKİLERİ
MADDE 22:
A) Görme engellilerin eÄŸitsel, kültürel ve sanatsal ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla, gerekli okul ve okul öncesi, yaygın eÄŸitim ve rehabilitasyon çalışmalarını araÅŸtırır; inceler. Gerekli müesseselerin açılmasına ve Konuyla ilgili politikanın oluÅŸturulmasına çalışır.
B) Sürdürülmekte olan eÄŸitim çalışmalarındaki eksiklerin giderilmesi, belirlenen eÄŸitim ve kültür programlarının ışığında eÄŸitim çağındaki görme engellilerin temel ihtiyaçlarının karşılanması için, çaba harcar.
C) Kütüphane çalışmalarını yürütür.
D) Örgüt içi eÄŸitim seminerlerini düzenler.
E) ÖÄŸrenci burslarının temini için çalışır
F) Dernekçe yürütülecek sanat faaliyetlerinin belirlenmesine, gerçekleÅŸtirilmesine ve geliÅŸtirilmesine çalışır.
ÖRGÜTLENME, SAÄžLIK VE SOSYAL İŞLERDEN SORUMLU BAÅžKAN YARDIMCISININ GÖREV VE YETKİLERİ
MADDE 23:
A) Åžubeler arası koordinasyonu saÄŸlar ve faaliyetleri hakkında Yönetim Kurulunu bilgilendirir.
B) Åžube açılması ve kapatılması çalışmalarını yürütür.
C) Åžube Genel Kurullarını takip ederek, toplantılarına baÅŸkanlık eder veya temsilciler gönderir.
D) Genel Kurul evraklarının Genel Merkezde toplanmasını ve korunmasını sağlar.
E) Üyelik baÅŸvurularını, ihraç, istifa ve düÅŸme ÅŸartlarının oluÅŸup oluÅŸmadığını, takip eder.
F) Dernek amacına uygun kuruluÅŸların kurulmasına, var olan kuruluÅŸlarla iÅŸ birliÄŸinin saÄŸlanmasına federasyon, platform ve vakıflardan, iliÅŸki içerisinde bulunulanlarla çalışır.
G) Üyelerle ilgili gerekli araÅŸtırma ve incelemeyi yapar.
H) Üye Kayıt Defterini tutar.
I) Hazirun cetvelini düzenler.
J) Günün koÅŸulları ve üyelerin ihtiyaçlarıyla oluÅŸan talepler çerçevesinde, sosyal iÅŸler alanında Yönetim Kurulu tarafından verilen görevleri yapar.
K) Göz saÄŸlığının korunması ve yitirilen görme gücünün yeniden kazanılması için çalışmalar yapar. Aynı amaçlı kuruluÅŸlarla, iÅŸbirliÄŸini saÄŸlar. Ulusal ve uluslararası geliÅŸmeleri takip eder. Göz tedavileri ile ilgili bilimsel çalışmalara derneÄŸi temsilen paydaÅŸlık faaliyeti yürütür. Göz saÄŸlığı ile ilgili Üniversitelerin Tıp Fakültelerinin göz bölümleri ile iÅŸ birliÄŸi halinde hastalıkların tedavilerine yönelik her türlü proje ve çalışmalarda görev alarak derneÄŸin ortaklık çalışmalarını saÄŸlar.
L) İhtiyaç doÄŸrultusunda lokaller açılmasına çalışır.
GENEL SEKRETERİN GÖREV VE YETKİLERİ
MADDE 24:
A) Yönetim kurulu, Yürütme kurulu ve oluÅŸturulan komisyonlarda alınan kararların ilgilileri tarafından yerine getirilmesini saÄŸlar. Bu görevinden dolayı Genel BaÅŸkana karşı sorumludur.
B) Yönetim Kurulu ve yürütme kurulu gündemlerini hazırlayarak, üyelerine gönderir.
C) Dernek bünyesinde istihdam edilen personelin özlük iÅŸlerini yürütür.
D) Åžubelerde, ÅŸube baÅŸkanının yokluÄŸunda, vekâlet eder.
MALİ SEKRETERİN GÖREV VE YETKİLERİ
MADDE 25:
A) Dernek gelirlerini tahsil eder.
B) Gerekli harcamaları yapar.
C) Genel Kurula sunulacak mali raporu, tahmini bütçeyi ve kesin hesap bilançosunu Yönetim Kuruluna hazırlar.
D) Yönetim Kurulu tarafından gerekliliÄŸine karar verilen demirbaÅŸların alım satım ve ıskatını yapar.
E) Alındı belgelerini temin eder. Bastırılan alındı belgelerinin kusursuz ve tam olup olmadığını kontrol eder. Eksik olanları yeniden bastırır. Tam olanlarını bir tutanakla matbaadan teslim alır.
F) Harcamalarla ilgili bilgileri ilk olaÄŸan Yönetim Kurulu toplantısına sunar.
G) Dernek adına tahsilât yapacak yetkilileri tespit ederek, Yönetim Kuruluna sunar ve tahsildarları denetler.
H) Ödentilerin süresi içinde ödenmelerini saÄŸlar. Süresi içinde gerçekleÅŸtirilmeyen ödentilerle ilgili raporu Yönetim Kuruluna sunar.
I) Fasıllar arası aktarma yetkisinin Yönetim Kurulu tarafından kullanılması gerektiÄŸinde, ihtiyaç duyulan hazırlığı yapar.
J) Çalışan personelin mali haklarını düzenler.
K) ÇeÅŸitli kuruluÅŸlardan saÄŸlanan ÅŸartlı katkılarla gerçekleÅŸtirilen projelerin uygulanmasını saÄŸlar.
L) Gelir kaynaklarının arttırılması ve geliÅŸtirilmesi için çalışır.
M) Bağlı birimlerin mali denetimini yapar.
N) İhtiyaç duyulan taşınmazlarla ilgili, yerindelik araÅŸtırmaları ile uygun seçeneklerin oluÅŸturulması için araÅŸtırmalar yapar.
O) Yürütülen iÅŸletme faaliyetlerinin geliÅŸtirilmesi ve yenilerinin açılması konusunda çalışır.
P) İhtiyaç doÄŸrultusunda iktisadi iÅŸletme, ÅŸirket, iÅŸ yeri, ortaklıklar ile ticarethanelerin açılmasına çalışır.
GENEL SEKRETER YARDIMCISININ GÖREV VE YETKİLERİ.
MADDE 26:
A) Genel Sekreterin yokluÄŸunda vekâlet eder.
B) DerneÄŸin bütün yazışmalarını yürütür.
C) Yönetim Kurulu ve Yürütme Kurulu toplantı tutanağını tutar veya karar defterini tanzim eder ve imzalatır.
D) Åžubelerde B ve C bentlerindeki görevler Genel Sekreter tarafından yürütülür.
MALİ SEKRETER YARDIMCISININ GÖREV VE YETKİLERİ
MADDE 27:
A) Mali Sekreterin izinli olduÄŸunda yerine vekâlet eder.
B) İşletme, alındı belgesi kayıt ve demirbaÅŸ defterleriyle baÅŸka yardımcı defterler ve muhasebe evraklarının usulüne uygun tutulmasını saÄŸlar. Yasal süresi kadar korunmasını temin eder.
C) Mali Sekreter tarafından verilen diÄŸer görevleri yapar
D) Åžubelerde B bendindeki görevler Mali Sekreter tarafından yürütülür.
BASIN, YAYIN VE HALKLA İLİŞKİLER SEKRETERLİĞİNİN GÖREV VE YETKİLERİ
MADDE 28:
A) Toplumun engelliler ve engellilik konusunda doÄŸru bilgilenmesini, engellilerin ise kendilerini ifade etmede, ihtiyaç duydukları donanımın, saÄŸlanması,
B) Derneğin, yayıncılık alanındaki faaliyetleri,
C) Her yılın ilk dört ayı içerisinde, bir önceki yılda gerçekleÅŸtirilen tüm faaliyetleri ihtiva eden yıllık bir bülten çıkartılması; Bültenin sesli, mürekkep baskılı ve Braille yazı ile basılmış olarak hazırlanması,
D) İhtiyaç duyulması halinde derneÄŸe ait yeni sosyal medya hesapları açılması, oluÅŸturulması, kapatılması, yönetilmesi ve derneÄŸe ait mevcut web sitesinin, sosyal medya hesaplarının yönetilmesi, hesaplar arası koordinasyonun saÄŸlanması ve geliÅŸtirilmesi.
E) Genel BaÅŸkan ile birlikte dernek adına basın açıklaması hazırlaması.
İSTİHDAM VE REHABİLİTASYON RAPORTÖRLÜÄžÜNÜN GÖREV VE YETKİLERİ
MADDE 29:
A) Görme engellilerin, engellerinden kaynaklanan eksiklerini giderici araç ve gereçlerin temin edilmesi.
B) Görme engellilerin istihdam sorununun çözülmesi ve iÅŸ hayatında engeller nedeniyle, karşılaÅŸtıkları zorlukların giderilmesi için, çalışmalar yapması,
C) Görme engellilerin istihdamına uygun yeni iÅŸ alanlarının belirlenmesi için, çalışmalar yapması.
D) Görme engellilerin mesleki rehabilitasyonu amacıyla açılacak kurslara öncülük etmesi, katılması ve desteklemesi.
HAKLAR RAPORTÖRLÜÄžÜNÜN GÖREV VE YETKİLERİ
MADDE 30:
A) Engellilere yönelik, ayrımcı uygulamaların tespiti ve bunların ortadan kaldırılması.
B) Üyelerin, hukuksal sorunlarının çözümü.
C) Tüzel kiÅŸiliÄŸin, hukuksal iÅŸleri ve araÅŸtırmaları.
D) Görme engellilerin, fırsat eÅŸitliÄŸine kavuÅŸabilmeleri için, gerekli koÅŸulların oluÅŸturulması,
Konularında çalışır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
DENETLEME KURULUNUN OLUÅžUMU
MADDE 31:
A) Denetleme Kurulu Genel Kurulca Genel Merkez ve ÅŸubelerde, üç yıl için 3 asıl ve 3 yedek, olarak seçilir.
B) En çok oy alan kiÅŸiler asıl, diÄŸerleri sırasıyla yedek üye olur.
C) Seçimleri takip eden 25 gün içerisinde toplanarak, aralarından bir baÅŸkan ve bir sekreter seçerler.
D) Aldıkları kararlar tasdikli bir deftere işlenir.
E) Denetleme kurulunun bu çalışmasının yanı sıra, genel kurul, yönetim kurulu veya denetleme kurulunun kararıyla, derneÄŸin iç denetiminin yapılması da, mümkündür. Bu denetim için, görevlendirilecek olan kiÅŸilerin, bir kurulun veya derneÄŸin üyesi olma zorunluluÄŸu yoktur.
DENETLEME KURULUNUN GÖREV VE YETKİLERİ
MADDE 32:
A) Dernek çalışmalarının: Tüzük, Yönetmelik ve Genel Kurul Kararlarına uygunluÄŸunu; defter ve hesapları denetler.
B) Üç yıllık yönetsel ve mali denetim sonuçlarıyla, bilanço ve gelir gider hesabına ait inceleme sonuçlarını bir rapor ile Genel Kurula sunar ve bu raporda gördüÄŸü eksikleri de belirtir.
C) Aynı biçimde, Denetleme sırasında gördüÄŸü eksikleri bir raporla, Yönetim Kuruluna bildirir.
D) Gerekli gördüÄŸü hallerde Genel Kurulu olaÄŸanüstü toplantıya çağırır.
E) Denetleme Kurulunun yapacağı çalışmalara, Yönetim Kurulu her türlü kolaylık ve yardımı saÄŸlar.
F) Denetimlerini en az yılda bir defa yapar.
G) Denetleme Kurulu üyelerinin, görevleri nedeniyle yaptıkları harcamalar, dernekçe ödenir.
H) Denetimleri, süresinde yapmayan kurul üyeleri, yönetim kurulu tarafından yazılı olarak
Uyarılır. Buna raÄŸmen görevini yapmaktan kaçınan denetleme kurulu üyeleri, istifa etmiÅŸ sayılır.
I) İstifa edenlerin yerine, yönetim kurulu tarafından yedekleri davet edilir. Davet edilen üyeler geçmiÅŸ döneme ait eksik kalan denetleme iÅŸlemini de, yaparlar.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
DİSİPLİN KURULUNUN OLUŞUMU
MADDE 33:
A) Disiplin Kurulu Genel Merkez Genel Kurulunca üç yıl için 5 asıl ve 3 yedek, olarak liste usulü ile seçilir.
B) Genel Merkez Yönetim Kurullu ve Genel Merkez Denetleme Kurullarında asil ve yedek olarak görev alanlar Disiplin Kuruluna seçilemezler.
C) Seçimleri takip eden 30 gün içerisinde olaÄŸan toplanarak, aralarından bir baÅŸkan, bir baÅŸkan vekili ve bir sekreter seçer,
D) Kurula baÅŸvuru olması halinde en geç 15 gün içerisinde toplanır.
E) Üye tam sayısının salt çoÄŸunluÄŸu ile toplanır ve kararlar toplantıya katılanların salt çoÄŸunluÄŸuyla alınır. Oyların eÅŸitliÄŸi halinde, baÅŸkanın oyu belirleyici olur. Kararlar gerekçeli olarak yazılır ve soruÅŸturması yürütülen kiÅŸinin üyeliÄŸinin kayıtlı olduÄŸu ÅŸube yönetim kuruluna, Merkez üyesi ise Genel Merkez Yönetim Kuruluna bildirilir.
DİSİPLİN KURULUNUN GÖREV VE YETKİLERİ
MADDE 34: Disiplin Kurulu, karakteri, çalışmaları ve eylemleri dernek tüzüÄŸü, amacı ve ilkeleriyle baÄŸdaÅŸmayan, örgütsel iÅŸleyiÅŸi ve örgüt kararlarını zaafa uÄŸratan veya zarar veren uygunsuz davranışlarıyla örgüt içinde kötü örnek teÅŸkil eden üyeler veya yöneticiler hakkında atılı suçlardan dolayı suçlu bulunup bulunmadığına karar verir, suçlu bulunmaları halinde verilmesi gereken cezayı Genel Merkez Yönetim Kuruluna önerir.
Karar, kiÅŸinin suçlu bulunduÄŸu yönünde ise söz konusu kiÅŸiye duruma ve suçun niteliÄŸine göre yazılı uyarı, kınama ve üyelikten çıkartma cezalarından birini Genel Merkez Yönetim Kurulu verir. Karar kiÅŸinin suçsuzluÄŸu yönünde ise söz konusu kiÅŸiye herhangi bir ceza verilmez.
Disiplin Kurulun verebileceği cezalar ve buna bağlı cezayı gerektiren filler aşağıda sıralanmıştır.
A) Uyarı Cezasını gerektiren filler:
A.A) Görevlendirilme yapıldığı halde dernek toplantılarına veya etkinliklerine geçerli bir mazeret bildirmeksizin katılmamak.
A.B) Dernek içi kurallara uymamak ve prosedürleri ihlal etmek.
A.C) Üyelerle, çalışanlarla ve dernek yönetimiyle uyumsuz bir tutum sergilemek.
B) Kınama Cezasını Gerektiren filler:
B.A) Uyarı cezası alınmasına rağmen olumsuz davranışta ısrar etmek.
B.B) Dernek tüzüÄŸüne, yönetim kurulu kararlarına aykırı davranışlarda bulunmak ve bu davranışında ısrar etmek.
B.C) Sürekli olarak dernek faaliyetlerini aksatan, engelleyici tutum ve davranışlarda bulunmak.
B.D) DiÄŸer üyeleri veya dernek çalışanlarını küçümseyici veya rahatsız edici ÅŸekilde davranmak.
B.E) Dernek adına alınan kararları veya düzenlemeleri ihlal etmek,
C) İhraç Cezasını gerektiren filler:
C.A) Uyarı ve kınama cezası alınmasına rağmen olumsuz davranışlarında ısrarcı olmak.
C.B) Alenen dilencilik yapmak.
C.C) DerneÄŸin düzenini ve iÅŸleyiÅŸini bozmak veya derneÄŸe maddi ve manevi zarar verebilecek davranışlar sergilemek.
C.D) Dernek toplantılarını ve faaliyetlerini kasıtlı olarak sabote etmek.
C.E) DerneÄŸin mal varlığına zarar vermek, kötüye kullanmak, yetkisi olmadığı halde dernek adına tahsilat yapmak, yardım toplamak.
C.F) DerneÄŸin ve üyelerin onurunu zedeleyecek hareketlerde bulunmak.
C.G) Dernek organlarında görev almasına raÄŸmen, görevini kötüye kullanarak dernek iÅŸleyiÅŸine zarar vermek.
C.H) DerneÄŸin amaçlarına ve misyonuna zarar verecek ÅŸekilde davranmak veya derneÄŸi küçük düÅŸürecek söz ve davranışlarda bulunmak.
C.I) Dernek tüzüÄŸüne, amacına ve etik kurallarına aykırı davranmak, dernek sırlarını ve bilgilerini dışarıya ifÅŸa etmek.
C.J) DerneÄŸe veya diÄŸer üyelere karşı telafisi güç ve imkansız zarar verici davranışlarda bulunmak.
C.K) DerneÄŸin mal varlığını zimmetine geçirmek veya hileli yollardan kullanmak.
C.L) DerneÄŸin adını kullanarak kiÅŸisel menfaat saÄŸlamaya çalışmak.
C.M) Dernek içinde, faaliyetlerinde ve üyeler arasında sürekli olarak ağır surette huzursuzluk yaratmak.
C.N) Dernek içinde ve faaliyetleri esnasında üyeler ve derneÄŸe ait malları çalmak, hırsızlık yapmak.
DİSİPLİN KURULUNA BAÅžVURU VE ÜYENİN SAVUNMA HAKKI
MADDE 35:
A) BaÅŸvuru Hakkı: Disiplin kuruluna baÅŸvurular; ÅŸikâyet edilen kiÅŸi ÅŸube üyesi ise Åžube BaÅŸkanlığına; ÅŸube yönetim kurulu üyesi, Genel Merkez üyesi, Genel Merkez Yönetim Kurulu üyesiyse Genel BaÅŸkanlığa yapılır. Åžikâyetler baÅŸvuru mercii tarafından somut bilgi ve belgelerle Disiplin kuruluna, Genel Sekreterlik aracığıyla sevki yapılır.
Kurul en geç 15 gün içinde toplanarak incelemelerine ve çalışmalarına baÅŸlar, 3 (üç) ay içerisinde sonuçlandırır.
B) Savunma Hakkı: Hakkında disiplin soruÅŸturması açılan üye, savunma yapma hakkına sahiptir. SoruÅŸturma kapsamında Savunması istenilen kiÅŸi, savunma isteminin tebliÄŸinden itibaren en geç 7 gün içerisinde yazılı olarak Kurula sunar Aksi halde; Savunma yapmamış sayılır, Kurul mevcut bilgi ve belgeler ışığında kararını verir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
GENEL MERKEZ YÜRÜTME KURULUNUN OLUÅžUMU;
MADDE 36:
A) Yönetim Kurulu kararı ile Genel BaÅŸkan, EÄŸitim Kültür ve Sanattan Sorumlu BaÅŸkan Yardımcısı, Örgütlenme SaÄŸlık Ve Sosyal İşlerden Sorumlu BaÅŸkan Yardımcısı, Genel Sekreter, Mali Sekreter ve Genel Sekreter yardımcısı olmak üzere; toplamda 6 kiÅŸiden oluÅŸur
B) İlk toplantısını, ilk Yönetim Kurulu toplantısıyla aynı gün yapar. Bu toplantıda olaÄŸan toplantıların günü, saati ve yeri karara baÄŸlanır.
C) 15 günde bir olaÄŸan, Genel BaÅŸkanın çaÄŸrısıyla her zaman olaÄŸanüstü toplanır. OlaÄŸanüstü toplantı çaÄŸrısının toplantı tarihinden en az bir gün önce üyelere yazılı olarak gönderilmesi, zorunludur.
D) Yürütme Kurulu, genel BaÅŸkan kanalıyla daimi toplantı halinde sayılır.
E) Usulüne uygun yapılan toplantılar, katılanlarla toplanır ve hazır bulunanların salt çoÄŸunluÄŸu ile karar alır. Oyların eÅŸitliÄŸi halinde, baÅŸkanın oyu iki sayılır.
F) Kararlar, tanzim edilecek Karar Defterine yazılır ve imzalanır.
GENEL MERKEZ YÜRÜTME KURULUNUN GÖREV VE YETKİLERİ
MADDE 37:
A) Yönetim Kurulu kararları doÄŸrultusunda tam yetkiyle çalışır.
B) DerneÄŸe gelen yazılı talepleri görüÅŸür. Ve Yönetim kuruluna sevk eder.
C) Dernek tarafında yapılması gereken günlük iÅŸleri yürütür.
D) Yönetim kurulunca görev tanımı yapılmış alanlardaki çalışmaları yürütür.
E) Komisyon çalışmalarını Koordine eder.
F) Yönetim Kurulu tarafından, yürütme kuruluna tüzükte yazılı görevlerinin dışında yeni görev ve yetkiler verilebilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
OY KULLANMA YASAĞI, TEMSİL VE İLZAM
OY KULLANMA YASAÄžI
MADDE 38: Hiçbir dernek üyesi, dernek ile kendisi, eÅŸi, üstsoyu ve altsoyu arasındaki bir hukuki iÅŸlem veya uyuÅŸmazlık konusunda alınması gereken kararlarda, katıldığı organlarda oy kullanamaz.
TEMSİL VE İLZAM
MADDE 39:
A) DerneÄŸi temsil eden tüm iÅŸlemlerin dernek mührünü taşıması zorunludur.
B) Mühürle birlikte aÅŸağıda belirtilen biçimde atılmış çift imza kullanılır.
B.A) İdari alanda: Genel Merkezde, genel baÅŸkan ve baÅŸkan yardımcılarından birisi veya genel sekreter ile baÅŸkan yardımcılarından birisinin; birden fazla baÅŸkan yardımcısının alanına iliÅŸkin konular ile baÅŸkan yardımcılıklarının alanına girmeyen konularda ise, genel baÅŸkan ve genel sekreter veya genel sekreter yardımcısından birinin olmak üzere çift imza.
Åžubelerde ise, ÅŸube baÅŸkanı ve genel sekreterden oluÅŸmak üzere çift imza.
B.B) Mali alanda: Genel Merkezde genel baÅŸkan, mali sekreter ve mali sekreter yardımcısında herhangi ikisine ait çift imza,
Åžubelerde ise, ÅŸube baÅŸkanı, genel sekreter, Mali Sekreter’den herhangi ikisinden oluÅŸan çift imza kullanılır.
DÖRDÜNCÜ KISIM
ÅžUBELER TÜZÜK DEĞİŞİKLİĞİ VE DERNEĞİN FESHİ
BİRİNCİ BÖLÜM
ÅžUBELERİN AÇILIÅž ÅžEKLİ
MADDE 40: Dernek, amacını gerçekleÅŸtirmek ve yaygınlaÅŸtırmak üzere ÅŸubeler açar.
Bunun için,
Dernek Genel Merkezi genel kurulu tarafından ÅŸubenin açılacağı yerin belirtildiÄŸi, bir karar alınır.
A) Yönetim kurulu, bu karara göre en az üç kiÅŸiyi, ÅŸubeyi açma konusunda görevlendirir.
B) Åžube kuruculuÄŸu için, görevlendirilen kurul üyelerinin en az altı aydır, ÅŸubenin açılacağı yerde ikamet etmiÅŸ olmaları gerekir.
C) Açılışı müteakip, kurucular, kendi aralarında yapacakları görev dağılımı ile bir BaÅŸkan, bir Genel Sekreter ve bir Mali Sekreteri seçerek, geçici Yönetim Kurulunu teÅŸkil ederler.
D) Geçici Yönetim Kurulu 6 aylık süre içerisinde örgütlenmeyi tamamlayarak, ilk OlaÄŸan Genel Kurulu yapar.
ŞUBELERİN GENEL MERKEZDE TEMSİLİ
MADDE 41:
Åžubeler, tüzüÄŸün 8. maddesinde belirtilen ÅŸartlar ile Genel Merkez genel kuruluna katılma hakkına sahiptirler.
ÅžUBELERİN HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ İLE
ÅžUBE YÖNETİM KURULLARINA GÖREVDEN EL ÇEKTİRİLMESİ
MADDE 42:
A) Yükümlülükleri:
A.A) Kabul ettikleri üyeleri belgeleri ile birlikte, alınan yönetim kurulu kararlarının tamamını ise, katılımcıları da gösterir biçimde, 10 günlük süre içerisinde Genel Merkeze bildirirler.
A.B) Genel Merkez yönetim kurulu tarafından kabul edilmeyen üyelerle ilgili düÅŸme iÅŸlemi uygulanır, durum üye kayıt defterine ve Dernekler Bilgi Sistemine (DERBİS) iÅŸlenir.
A.C) Faaliyet gösterdikleri ilde ikamet eden üyeleri ÅŸube üyeliÄŸine almak ve ayrılan üyeleri ise, belge karşılığında üyelikten çıkarmak zorundadırlar.
A.D) Yapacakları genel kurulların tarih, hazirun cetveli ve gündemlerini, 15 gün önceden Genel Merkeze gönderirler.
A.E) Genel kurul hazirun cetvelinin Genel Merkez kayıtlarına uyması zorunludur.
A.F) Genel kurullarını Genel Merkez genel kurulundan en az iki ay önce tamamlarlar.
A.G) Organlara seçilenler ile meydana gelen deÄŸiÅŸiklikleri 45 gün içerisinde Genel Merkeze bildirir ve Dernekler Bilgi Sistemine (DERBİS) iÅŸlerler.
A.H) ÅŸube yönetim kurulları Genel Merkez yönetim kuruluna karşı sorumludur. TebliÄŸ edilen Genel Merkez yönetim kurulu kararlarına 10 günlük süre içerisinde uymakla yükümlüdürler.
A.I) Genel Merkezce farklı bir talepte bulunulmadıkça, ÅŸubeler yılda bir kez faaliyet raporlarını Genel Merkeze gönderirler.
A.J) Kapatılan şubelerin mal varlıkları Genel Merkeze kalır.
A.K) yıl içerisinde aidatlarını ödeyen üyeleri, bir sonraki yılın ocak ayının sonuna kadar, Genel Merkeze bildirirler.
A.L) Åžubeler her yılın ÅŸubat ayının sonuna kadar beyannamelerini Dernekler Bilgi Sistemi’ne (DERBİS) girer ve en geç mart ayının sonuna kadar dernek beyan formlarını Genel Merkeze gönderirler.
B) Hakları:
B.A) Tüzük ve yasal engeli bulunmayan üyelerin Genel Merkezce onaylanmasının ardından, karar, 15 günlük süre içerisinde ÅŸubeye bildirilir.
B.B) Genel Merkez genel kuruluna en fazla üyeyle katılma hakkı kazanan ÅŸube, dilerse, Genel Merkez genel kuruluna ev sahipliÄŸi yapabilir.
B.C) Usulüne uygun seçilen organlardaki görevlilere, Genel Merkeze bildirildikleri tarihten itibaren görev ve yetkilerini gösteren yetki belgeleri düzenlenir.
B.D) Kullanımlarındaki mülklerin satışında, muvafakatleri aranır.
C) Åžube yönetim kuruluna görevden el çektirilmesi:
C.A) OlaÄŸan Genel kurullarını süresi içerisinde yahut müstafi yönetim kurulunun ortaya çıktığı hallerde genel kurul yapmayan ÅŸubelerin,
C.B) Organlardaki deÄŸiÅŸiklikleri süresi içerisinde Genel Merkeze bildirmemiÅŸ olmakla somut bir zararın oluÅŸmasına neden olan ÅŸubelerin,
C.C) TebliÄŸ edilen Genel Merkez yönetim kurulu kararlarına, süresi içerisinde aleni biçimde uymadığı ve bu suretle, bir amacın gerçekleÅŸmesini fiilen engelleyen yahut bu çerçevedeki kusurlu yöneticisi hakkında gerekli iÅŸlemi yapmayan ÅŸubelerin,
C.D) Yazılı uyarılara raÄŸmen, ÅŸube aidat tahsilâtlarını Genel Merkeze bildirmekten kaçınan ÅŸubelerin,
C.E) Faaliyetleri itibarıyla, tüzüÄŸün 2. Ve 3. Maddelerine aykırı davrandığı tespit edilen ÅŸubelerin,
C.F) Görev ve yetki alanının dışına çıkan ÅŸubelerin,
Genel Merkez Genel Kurulundan alınan yetki ile, Åžube Yönetim kurullarına, durumun tespit edildiÄŸi Genel Merkez yönetim kurulunda, alınacak bir karar ile görevden el çektirilir.
Bu kararla, ÅŸubeyi genel kurula götürmek üzere, en az 3 kiÅŸilik kayyum heyeti atanır. Heyetin azami 8 ay içerisinde ÅŸube genel kurulunu tamamlaması zorunludur. Heyet, ÅŸube yönetim kurulu sıfatıyla tam yetkili olarak çalışır.
Genel Merkez yönetim kurulu tarafından el çektirilen ÅŸube yönetim kurulu ile atanan kayyum, ÅŸubenin faaliyette bulunduÄŸu il dernekler müdürlüÄŸüne bildirilir.
ŞUBELERİN KAPATILMASI
MADDE 43: Üye sayısı veya gelir veya faaliyet açısından 3 yıl üst üste geliÅŸme kaydetmeyen ÅŸube, geçerli bir mazeret beyan etmediÄŸi takdirde, Genel Merkez Yönetim Kurulu tarafından hazırlanacak rapor çerçevesinde, genel kurul kararıyla kapatılır.
İKİNCİ BÖLÜM
TÜZÜK DEĞİŞİKLİĞİ
MADDE 44:
Genel kurulda tüzük deÄŸiÅŸikliÄŸi yapılabilmesi için genel kurula katılma ve oy kullanma hakkı bulunan üyelerin 2/3 çoÄŸunluÄŸu aranır. ÇoÄŸunluÄŸun saÄŸlanamaması sebebiyle toplantının ertelenmesi durumunda ikinci toplantıda çoÄŸunluk aranmaz. Ancak, bu toplantıya katılan üye sayısı, yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz.
Tüzük deÄŸiÅŸikliÄŸi için gerekli olan karar çoÄŸunluÄŸu toplantıya katılan ve oy kullanma hakkı bulunan üyelerin oylarının 2/3’ü’dür. Genel kurulda tüzük deÄŸiÅŸikliÄŸi oylaması açık olarak yapılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
DERNEK TÜZEL KİŞİLİĞİN SONA ERMESİ
MADDE 45:
Dernek tüzel kiÅŸiliÄŸi aÅŸağıdaki ÅŸekillerden biriyle sona erer.
A) Fesih.
A.A)Genel Kurul Kararı İle Fesih: Genel kurul, her zaman derneğin feshine karar verebilir.
Genel kurulda fesih konusunun görüÅŸülebilmesi için genel kurula katılma ve oy kullanma hakkı bulunan üyelerin 2/3 çoÄŸunluÄŸu aranır. ÇoÄŸunluÄŸun saÄŸlanamaması sebebiyle toplantının ertelenmesi durumunda ikinci toplantıda çoÄŸunluk aranmaz. Ancak, bu toplantıya katılan üye sayısı, yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz.
Fesih kararının alınabilmesi için gerekli olan karar çoÄŸunluÄŸu toplantıya katılan ve oy kullanma hakkı bulunan üyelerin oylarının 2/3’ü’dür. Genel kurulda fesih kararı oylaması açık olarak yapılır.
A.B)Tasfiye İşlemleri:
Genel kurulca fesih kararı verildiÄŸinde, derneÄŸin para, mal ve haklarının tasfiyesi son yönetim kurulu üyelerinden oluÅŸan tasfiye kurulunca yapılır. Bu iÅŸlemlere, feshe iliÅŸkin genel kurul kararının alındığı veya kendiliÄŸinden sona erme halinin kesinleÅŸtiÄŸi tarihten itibaren baÅŸlanır. Tasfiye süresi içinde bütün iÅŸlemlerde dernek adında “Tasfiye Halinde Türkiye Görme Engelliler DerneÄŸi” ibaresi kullanılır.
Tasfiye kurulu, mevzuata uygun olarak derneÄŸin para, mal ve haklarının tasfiyesi iÅŸlemlerini baÅŸtan sonuna kadar tamamlamakla görevli ve yetkilidir. Bu kurul, önce derneÄŸin hesaplarını inceler. İnceleme esnasında derneÄŸe ait defterler, alındı belgeleri, harcama belgeleri, tapu ve banka kayıtları ile diÄŸer belgelerinin tespiti yapılarak varlık ve yükümlülükleri bir tutanaÄŸa baÄŸlanır. Tasfiye iÅŸlemeleri sırasında derneÄŸin alacaklılarına çaÄŸrıda bulunulur ve varsa malları paraya çevrilerek alacaklılara ödenir. DerneÄŸin alacaklı olması durumunda alacaklar tahsil edilir. Alacakların tahsil edilmesi ve borçların ödenmesinden sonra kalan tüm para, mal ve hakları, genel kurulda belirlenen yere devredilir. Genel kurulda, devredilecek yer belirlenmemiÅŸse derneÄŸin bulunduÄŸu ildeki amacına en yakın ve fesih edildiÄŸi tarihte en fazla üyeye sahip derneÄŸe devredilir.
Tasfiyeye iliÅŸkin tüm iÅŸlemler tasfiye tutanağında gösterilir ve tasfiye iÅŸlemleri, mülki idare amirliklerince haklı bir nedene dayanılarak verilen ek süreler hariç üç ay içinde tamamlanır.
DerneÄŸin para, mal ve haklarının tasfiye ve intikal iÅŸlemlerinin tamamlanmasını müteakip tasfiye kurulu tarafından durumun yedi gün içinde bir yazı ile dernek merkezinin bulunduÄŸu yerin mülki idare amirliÄŸine bildirilmesi ve bu yazıya tasfiye tutanağının da eklenmesi zorunludur.
DerneÄŸin defter ve belgelerini tasfiye kurulu sıfatıyla son yönetim kurulu üyeleri saklamakla görevlidir. Bu görev, bir yönetim kurulu üyesine de verilebilir. Bu defter ve belgelerin saklanma süresi beÅŸ yıldır.
B) Kendiliğinden dağılmış sayılma:
B.A) Dernek, yetkili mercilerce yapılan uyarıya raÄŸmen, evraklar üzerindeki, belirtilen kanuni aykırılıklar veya noksanlıkları 30 gün içerisinde gidermediÄŸinde,
B.B) İki OlaÄŸan Genel Kurul toplantısı; süresi içinde yapılmadığında,
B.C) Dernek kuruluÅŸ amaç ve ÅŸartlarını kaybettiÄŸinde,
B.D) Acze düÅŸtüÄŸünde,
B.E) Yönetim Kurulunun oluÅŸturulmasına imkân kalmadığında,
Bir ilgilinin ihbarı ile mahallin sulh hukuk hakimliği tarafından, kendiliğinden dağılmış sayılma kararı verilir.
C) Mahkeme kararı ile fesih: Derneğin faaliyet ve amacının yasa dışı hale gelmesi ile mahkeme kararıyla, dernek kapatılır.
D) Tasfiye: Mahkeme kararıyla fesih halinde, derneÄŸin her türlü mal, para ve alacakları baÄŸlı olduÄŸu Federasyona kalır.
Fesih kararının alındığı Genel Kurul toplantısında 3 kiÅŸilik tasfiye kurulu seçilir. Tasfiye kurulu derneÄŸin bütün mallarını; hesaplarını inceler, borçlarını öder, artan mal varlığını bu fıkraya göre dağıtır.
BEŞİNCİ KISIM
İDARİ VE MALİ İŞLER
BİRİNCİ BÖLÜM
MALİ HÜKÜMLER
GELİR VE GİDERLERDE USÜL
MADDE 46:
A) Dernek, iÅŸletme veya bilanço esaslarından birine göre, mevzuat ve günün koÅŸullarını göz önünde bulundurarak, yönetim kurulu kararıyla tercih edeceÄŸi muhasebe defterini tutar.
B) Ticari iÅŸletmelerin defterleri vergi usul kanununa göre belirlenir.
C) Dernek gelirlerinin tahsilinde alındı belgesi kullanılır. Alındı belgeleri, mevzuat göz önünde bulundurularak, yönetim kurulu tarafından bastırılır. Bankalarca, dernekle ilgili yapılan iÅŸlemlere iliÅŸkin düzenlenmiÅŸ olan dekontlar alındı belgesi hükmündedir. Alındı belgelerinden kaybolan veya çalınan olursa, bir tutanak ile tespit edilir ve en kısa sürede dernekler birimlerine bildirilir.
D) Dernek adına alındı belgelerini kullanmak suretiyle tahsilat yapacak yönetim kurulu üyeleri dışında kalan kiÅŸilere, yetki belgesi verilir. Yetki belgelerinin geçerliliÄŸi, suretinin il dernekler müdürlüÄŸüne verilmesi ile baÅŸlar. Yetkilinin görev süresi, yönetim kurulunun görev süresini geçemez. Her ne biçimde olursa olsun, görevi sona eren belge sahibi, görevinin sona erdiÄŸi tarihten itibaren belgesini bir haftalık süre içerisinde derneÄŸe teslim ile yükümlüdür. Yönetim kurulu, yetki belgeleri ile ilgili, dilediÄŸinde deÄŸiÅŸiklik yapmaya yetkilidir. BaÅŸkan, meydana gelen deÄŸiÅŸiklikleri 15 günlük süre içerisinde il dernekler müdürlüÄŸüne bildirmek zorundadır. Belge sahiplerinin tahsil ettikleri paraları, 10 gün içerisinde dernek saymanına veya banka hesabına tevdi etmeleri zorunludur.
E) Bankalardan para çekme iÅŸlemi, dernek mührü altında çift imza ile gerçekleÅŸtirilir. Yetkinin bir kiÅŸiye devri veya bir kiÅŸinin elektronik imza atma konusunda yetkilendirilmesi hallerine baÄŸlı olarak, gerçekleÅŸtirilen yetki devirlerinde, birinci cümle uygulanmaz.
F) Tüm harcamalar, Yönetim Kurulu veya yetki verilen kiÅŸi ve organlarca yapılır.
G) Yıl içerisinde elde edilen dernek gelirlerinin, gelirin elde edilmesine iliÅŸkin harcamalar dışında kalan meblağın ancak %50’si genel giderlere harcanabilir. Bu deÄŸerlendirme her ÅŸube ve Genel Merkez için, ayrı ayrı yapılır, Genel giderlerin neler olduÄŸu, Genel Merkez Yönetim Kurulu tarafından hazırlanacak, yönetmelikle belirlenir.
H) Muhasebe kayıtları ve diÄŸer belgeler 5 yıl süreyle saklanır.
I) Kişi, kurum veya kuruluşlara yapılacak bedelsiz mal ve hizmet teslimleri; Ayni Yardım Teslim Belgesi ile yapılır. Kişi, kurum veya kuruluşlardan kabul edilecek bedelsiz mal ve hizmet teslimleri ise, Ayni Bağış Alındı Belgesi ile kabul edilir.
J) Gelecek olan havale ve koliler, Yönetim Kurulunun tayin edeceÄŸi bir mutemet tarafından alınır.
K) Dernek, faaliyet, gelir ve giderlerini gösteren bir beyannameyi her yıl en geç nisan ayı sonuna kadar, baÄŸlı bulunduÄŸu mülki amirliÄŸe vermek zorundadır. Åžubeler, bu beyannamelerin birer örneÄŸini, dernek Genel Merkezine aynı süre içerisinde gönderirler. Dernekçe hazırlanan bu beyannamede, temsilcilerle ilgili bilgilerde yer alır.
GELİRLER
MADDE 47:
A) Aidat; Her üye genel kurul tarafından belirlenen tutardaki aidatı yıl içerisinde öder. Üye dilerse, daha fazla aidat ödeme taahhüdünde bulunabilir.
B) Hizmet ve giriÅŸimlerden elde edilecek gelirler.
C) Bağış ve katkılar.
D) Menkul kıymetlerden elde edilecek gelirler.
E) Gayrimenkullerden elde edilen gelirler.
F) Yardım toplama hakkındaki yasa ve mevzuat hükümlerine göre toplanacak bağış ve yardımlar.
G) Dernekçe gerçekleÅŸtirilmesi öngörülen faaliyetler ile yatırımlar için, üyelerden talep edilecek ek ödentiler.
H) ÇeÅŸitli tazminat ve cezalar.
İ) İktisadi işletme gelirleri.
J) DiÄŸer gelirler.
GİDERLER
MADDE 48:
A) Genel giderler.
B) Tüzükte gösterilen amacın gerçekleÅŸtirilmesi için yapılan harcamalar.
C) Yatırım giderleri.
D) DüÅŸünülmeyen Giderler
İKİNCİ BÖLÜM
GAYRİMENKUL EDİNME
MADDE 49:
A) Dernek, genel kurul kararıyla; bağış, ölüme baÄŸlı tasarruf,satın alma,sair yollarla gayrimenkul edinebilir.
B) Bunların, tapuya tescil edilmesinden itibaren 30 gün içinde, mülki idare amirliÄŸine bildirilmesi zorunludur.
C) Gayrimenkullerin bütünü, Genel Merkez adına tescil edilir.
D) Şubelerin kullanımındaki gayrimenkullerin satışı esnasında, şubenin muvafakati istenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İDARİ İŞLEMLER
TUTULMASI ZORUNLU DEFTERLER
MADDE 50:
A) Üye Kayıt Defteri: derneÄŸe üye olanların adı ve açık kimlikleri ile üyeliÄŸe kabul edildikleri Yönetim Kurulu karar tarih ve numaraları, sırasıyla bu deftere iÅŸlenir.
B) Karar Defteri: Yönetim Kurulunun kararları, tarih ve numara sırası ile bu deftere yazılır ve kararların altı Yönetim Kurulu Üyeleri tarafından ıslak imza, mobil imza veya elektronik imzalardan herhangi biriyle imzalanır.
C) Yürütme Kurulu Karar Defteri: Yürütme Kurulunun kararları, tarih ve numara sırasıyla, bu deftere yazılır ve altı Yürütme Kurulu üyeleri tarafından imzalanır.
D) Denetleme Kurulu Karar Defteri: Denetleme Kurulunun kararları, tarih ve numara sırası ile bu deftere yazılır ve kararların altı Denetleme Kurulu üyeleri tarafından imzalanır.
E) Gelen ve Giden Evrak Kayıt Defteri: gelen ve giden evrak, bu deftere tarih ve numara sırası ile işlenir. Gelen evrakın aslı ile giden evrakın kopyası, dosyasında saklanır.
F) Alındı Belgesi Kayıt Defteri: alındı belgeleri, numarası en küçük olan alındı Belgesi cildinden baÅŸlamak üzere, alt alta yazılmak suretiyle, bu deftere iÅŸlenir.
G) Demirbaş Kayıt Defteri: derneğe ait demirbaş eşyalar, bu deftere işlenir.
H) Bilanço Esasına Göre Tutulması Gereken Defterler: Genel Merkez ve Åžubeler Bilanço esasına göre mali kayıt oluÅŸturduÄŸundan; bu kapsamda yevmiye, büyük ve envanter defterleri tutar.
İ) Yukarıda sayılan defterlerden Yürütme kurulu karar defteri ile alındı belgesi kayıt defteri sadece Genel Merkez tarafından tutulur. Åžu kadar ki: Åžubeler, bastırdıkları alındı belgelerini, dayanak kararlarıyla birlikte, kullanılan ciltlerini, kullanımın tamamlandığı ayı takip eden ay içerisinde, meydana gelebilecek kayıp, tahribat vb. hususları ise, idareyle birlikte, eÅŸ zamanlı olarak yazılı biçimde Genel Merkeze bildireceklerdir.
KAYIT USULÜ
A) Defterler mürekkepli kalemle yazılır.
B) Defterler bilgisayar ortamında da tutulabilir. Ancak, form veya sürekli form ÅŸeklinde tutulacak defterler; kullanılmaya baÅŸlanmadan önce, her bir sayfasına numara verilerek ve onaylatılarak kullanılabilir. Onaylı sayfalar kullanıldıktan sonra, defter haline getirilerek muhafaza edilir.
C) Yevmiye defteri maddelerinde yapılan yanlışlar ancak, muhasebe kurallarına göre düzeltilebilir.
D) DiÄŸer defter ve kayıtlara, rakam ve yazılar yanlış yazıldığı takdirde, düzeltmeler ancak yanlış rakam ve yazı okunacak ÅŸekilde çizilmek, üst veya yan tarafına veya ilgili bulunduÄŸu hesaba doÄŸrusu yazılmak suretiyle yapılabilir. Yanlış rakam ve yazının çizilmesi halinde, bu rakam ve yazıyı çizen tarafından paraflanır.
E) Defterlere geçirilen bir kayıt; kazımak, çizmek veya silmek suretiyle, okunamaz hale getirilemez.
F) Karar defterinin sayfa sonunda imza için bırakılan bölümü hariç, defterlerin satırları, çizilmeksizin boÅŸ bırakılamaz ve atlanamaz.
G) Ciltli defterlerde, defter sayfaları ciltten koparılamaz. Tasdikli form veya sürekli form yapraklarının sırası bozulamaz ve bunlar yırtılamaz.
H) Derneğe ait belgeler, kaydedildikleri defterdeki kayıt sırasına uygun olarak numaralandırılır ve dosyalanarak saklanır.
I) İşlemler, defterlere günlük olarak kaydedilir.
J) Gelir ve gider kayıtları, on günden fazla geciktirilmez.
K) Kayıtların, muhasebe fiÅŸleri ve bordro gibi yetkililerin imza ve parafını taşıyan belgelere dayanması, halinde, bunların kaydedilmesi, deftere iÅŸlenmesi hükmündedir. Ancak, bu kayıtlar, iÅŸlemlerin esas defterlere 45 (kırkbeÅŸ) günden daha geç intikal ettirilmesine imkân vermez.
L) Dernek defterlerinin denetim amacıyla istenmesi halinde, kırk beÅŸ günlük sürenin dolması beklenmeden, kayıtların iÅŸlenmesi zorunludur.
M) Hesap dönemi bir takvim yılıdır. Hesap dönemi 1 Ocak’ta baÅŸlar ve 31 Aralık’ta sona erer. Yeni kurulan ÅŸubelerde hesap dönemi kuruluÅŸ tarihinde baÅŸlar ve 31 Aralık’ta sona erer.
N) Defterler, kullanıma baÅŸlamadan önce, il dernekler müdürlüÄŸüne veya notere tasdik ettirilir. Bu defterlerin kullanılmasına sayfaları bitene kadar devam edilir ve defterlerin ara tasdiki yapılmaz.
O) Bilanço esasına göre, tutulan defterler ile form veya sürekli form yapraklı defterlerin, kullanılacağı yıldan önce gelen son ayda, her yıl yeniden tasdik ettirilmesi zorunludur.
P) DerneÄŸin adı, kütük numarası, yerleÅŸim yeri, defterin türü, defterin kaç sayfadan ibaret olduÄŸu, tasdik tarihi, tasdik numarası, tasdiki yapan makamın resmi mühür ve imzasını içeren tasdik ÅŸerhleri, defterin ilk sayfasına yazılır. Defterin son sayfası, defterin kaç sayfadan ibaret olduÄŸu, tasdik tarihi ve numarası belirtilerek tasdik makamı tarafından mühürlenir ve imzalanır.
Defterlerin her sayfası sıra numarasıyla teselsül edip etmediÄŸi kontrol edilerek mühürlenir.
ALTINCI KISIM
ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER
BİRİNCİ BÖLÜM:
İŞLETME VE ORTAKLIKLAR
MADDE 52:
A) DerneÄŸin amacının gerçekleÅŸtirilmesi için ihtiyaç duyulan gelirin elde edilmesi amacıyla dernek bünyesinde iktisadi iÅŸletmeler kurulabilir, ÅŸirketlere ortak olunabilir ve ortaklıklar tesis edilebilir.
B) Dernek bünyesindeki iktisadi iÅŸletmenin ihtiyaca göre, baÅŸta dernek ÅŸubelerinin bulunduÄŸu yerler olmak üzere, ÅŸubeleri açılabilir.
C) İşletmenin her ÅŸubesinin kazancı ayrı ayrı hesaplanır ve kazanç dernek birimleri arasında, konulan sermayeye göre dağıtılır.
D) İktisadi iÅŸletmenin genel kurulunu, Genel Merkez yönetim kurulu ile ÅŸubelerin açıldığı illerdeki dernek ÅŸubelerinin yönetim kurulları meydana getirir.
E) İktisadi iÅŸletmenin çalışma usul ve esaslarını belirlemek üzere, D. Bendine göre meydana getirilen iktisadi iÅŸletme genel kurulu tarafından bir yönetmelik hazırlanır. Bu genel kurul tarafından alınacak kararlar ile çıkartılacak yönetmelikler dernek Genel Merkez yönetim kurulu karar defterine kaydedilir.
İKİNCİ BÖLÜM:
EĞİTİM FAALİYETLERİ:
MADDE 53:Nitelikli kadro yetiÅŸtirmek, baÅŸta dernekler hukuku ve engelli hakları olmak üzere, alana dair bilgilendirmeyi saÄŸlamak için, her yıl en az bir defa, eÄŸitim semineri düzenlenir. Bu seminerlere tüm ÅŸubelerin en az üçer kiÅŸiyle katılmaları zorunludur. Katılımcıların en az birisinin önceki yıllarda yapılmış seminerlere katılmamış kimselerden seçilmesi zorunludur. Bu çalışmalara katılmayan ÅŸubelerin durumu Genel Merkez ve ÅŸube genel kurullarında özel olarak ele alınır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM:
YÖNETMELİKLER
MADDE 54: Tüzükte düzenlenen konuların ayrıntılarını ve uygulama biçimlerini tespit etmek veya en az bir yıllık süre için uygulanacak yeni programlar ile çalışma biçimlerine iliÅŸkin yönetmelikler yapılır.
GEÇİCİ MADDE 1:TüzüÄŸümüzün Åžube Yönetim Kurulu Üyelerinin seçim usulünü belirleyen 16. Maddesinin D bendi ve TüzüÄŸümüzün Yönetim Kurulu Görev Dağılımını belirleyen 20 Maddesinin D bendi Åžubelerin yapacakları ilk seçimli Genel Kurulda uygulanır.
İş bu Tüzük, 18.01.2025 tarihli Genel Kurulda yapılan deÄŸiÅŸikliklerle kabul edilmiÅŸtir.
| DİVAN BAŞKANI
| DİVAN BAŞKAN
| KATİP ÜYE
| KATİP ÜYE
|
YÖNETİM KURULU ÜYELERİ:
| RAMAZAN KOÇAK | FATİH KARADAYI
| NURSEL ÖZDEMİR | KENAN DEMİR
|
| İBRAHİM HOLAT | MESUT YURT
| EMEL KÖYBAÅžI | OÄžUZ KARADAÄž
|
| ADEM SEVİNDİK | ALİ AÇIKGÖZ
| SERDAR KULAK | MUSTAFA KANDEMİR
|
| SÜMEYRA SARSILAN | MUSTAFA ÇAKMAK
| MEHMET ALİ ÖZBEY | EKREM KILIÇ
|
| YEŞİM BAŞAK | KAMİL ERDOĞAN
|
|
|
