Top hareket ederken ses çıkarması için topun içerisinde zil ya da bilye bulunuyor.
Futbolda bir takım 4 oyuncudan oluÅŸur mu demeyin? Bu futbolun kuralları farklı. Görme engelliler futbolunun bir ligi olduÄŸunu biliyor muydunuz? Liglerinin adı ise Turkcell Sesi Görenler Ligi. Görme engelliler liginde kurallar deÄŸiÅŸiyor. Bu kuralları oyunu seyrederek öÄŸrenmek için maça gitmeye karar veriyoruz. Turkcell B1 Sesi Görenler Futbol Ligi’nin 10. haftasında, Ä°stanbul Görmeyenler Gençlik ve Spor Kulübü (Ä°SGÖR), Çankaya Belediyesi Görme Engelliler Spor Kulübü’nü konuk ettiÄŸini öÄŸrenince de soluÄŸu karşılaÅŸmanın yapıldığı Kadıköy Kalamış Halı Saha’da alıyoruz.
Maç baÅŸlamadan önce sahanın iki kenarına bariyerler yerleÅŸtiriliyor. Sahanın belli bir ölçüye sahip olması gerekiyor. Futbolcular maç öncesi ısınma hareketleri yapıyor... Kaleciler hariç futbolcuların gözleri bantla kapatılıyor.
Ev sahibi takım olan Ä°SGÖR’ü desteklemek için gelenlerin “Ä°SGÖR, Ä°SGÖR” tezahüratlarıyla karşılaÅŸma baÅŸlıyor.
Top hareket ederken ses çıkarması için topun içerisinde zil ya da bilye bulunuyor. Oyuncular futbol topunu sesinden takip ediyor. Topu süren kiÅŸi ses çıkarmak zorunda deÄŸil ama topa girecek olan kiÅŸi “Voy” demek zorunda. Topla giden kiÅŸi diÄŸer oyuncuların orada olduÄŸunuzu bilemeyebilir. Voy, “ben geliyorum” demek ve orada var olduÄŸunu belirtmek için kullanılıyor. “Voy” demeden girilen her top faul sayılıyor.
Ayrıca topun mümkün olduÄŸunca zeminde kalması gerekiyor. Kaleciler görme engelli deÄŸil ama hareket alanı kısıtlı. 2 metrelik ceza sahasından dışarı çıkmaları yasak. Aksi takdirde 8 metre penaltısı kullanılıyor.
Mücadele kıran kırana ve beklediÄŸimizden daha heyecanlı geçiyor. Liginin adına yakışır biçimde sesi görmelerine ÅŸahit oluyoruz. Rakip kalenin arkasında bir yönlendirici bulunuyor ve maç boyunca rakip kalenin arkasından kendi takımının oyuncusuna “Kaleye 10 metre kaldı”, “Vur”,
“Çaprazındasın kalenin”,
“Önün boÅŸ, sür gel” gibi direktifler veriyor. Barikatların arkasında duran antrenörler de orta alanda bulunan oyuncuları yönlendiriyor, “Bu bariyere geldi top, koÅŸ, hızlı koÅŸ”... Kaleci ise defans oyuncularını yönlendiriyor, "Adam geliyor saÄŸda, solda, bas topa” gibi... Bu verilen komutlara aynen uyuluyor ve top aÄŸlarla buluÅŸuyor... Bu ligde her devre 25 dakika sürüyor. Devre arası ise 10 dakika. Çankaya Belediyesi’nin 4-0’lık üstünlüÄŸüyle ilk yarı sona eriyor.
Verilen bu arada Ä°SGÖR’lü Serdar Aydın’la görme engelliler futbolu üzerine sohbet ediyoruz. Futbolcuların hepsinin ayrı bir mesleÄŸi var. Serdar Aydın 30 yaşında, Sosyal Bilgiler öÄŸretmeni. “7-8 yaşımdan beri futbol oynuyorum. 8 yıldır ise kulüpte oynuyorum. 2007 yılında baÅŸladı görme engelliler futbolu, daha doÄŸrusu önceden de vardı tabi ama lig olarak deÄŸil. Biz futboldan para kazanmıyoruz. YaÅŸamımızı geçindirebilecek ücretler 4 kazanmıyoruz. Ancak yurt ’ dışında turnuvalarda ödül r alırsan öyle... Hobi olarak yapıyoruz denilebilir aslında. Profesyonel takımlarda adama parasını vermezsen oynamaz. Parasına bakar. Futbol benim için, bizim için büyük bir tutku. Hepimizin ayrı bir mesleÄŸi var ama antrenmanlarımızı hiç aksatmayız.” diyor Serdar Aydın.
Görme engelli futbolunun kurallarını ise ÅŸöyle açıklıyor Aydın, “Görme Engelliler futbolu görme derecelerine göre 3’e ayrılıyor,
Topu almak için hamle yapacak kiÅŸi ‘Voy’ diyor. Bu uluslararası bir kavram.
B1. B2 ve B3. B1 sınıfı hiç görmeyen, B2 ve B3 grubu ise kısmen görmeyen oyunculardan oluÅŸuyor.” B1 maçında tamamen görmeyenler olduÄŸumuz halde "eden göz bandı takıldığını soruyoruz. Gözlerimize bant takılmasının nedeni tüm futbolcuların eÅŸitlenmesi için. Az da olsa ışığı hissedebilenler olabileceÄŸi için takılıyor” diyor ve devam ediyor: “Topu almak için "hamle yapacak kiÅŸi ‘Voy’ diyor. Bu uluslararası bir kavram. Tüm dünyada kullanılan ortak bir kelime. Önüne çıkan rakibine ya da takım arkadaşına çarpabilirsin söylemezsen. Her oyuncunun 5 faul yapma hakkı var. 5 faulden sonra oyuncu oyundan atılıyor. EÄŸer ben 5 faul yaparsam buna kiÅŸisel faul deniyor, takım faulü de var mesela. Takım faulünde ise 3 tane takım faulü yaparsak, rakip takım penaltı kullanıyor. Ofsayt kuralı ise yok.”
10 dakikalık aranın ardından ikinci yarı baÅŸlıyor. Bu ligde hakemler sadece saha içinden deÄŸil sahanın dışından da sorumlu. Sesi gören oyuncuların dikkatinin dağılmaması için, saha dışından gelen sesleri önlemeye çalışıyorlar. Maç esnasında
parkta köpeÄŸini ıslıkla çağıran kiÅŸi hakemler tarafından uyarılıyor.
Ä°SGÖR, Çankaya Belediyesi arasındaki mücadele Çankaya Belediyesi’nin 6-0 üstünlüÄŸüyle sona eriyor. Bir tarafta sevinç, bir tarafta yıkım... Ä°SGÖR’lü oyuncularının verdiÄŸi tepki ise aynı, “Ä°lk defa böyle yenilgi alıyoruz.” Serdar Aydın, "Ä°SGÖR olarak 4 ÅŸampiyonluÄŸumuz var. Bu sene en kötü sezonumuzu yaşıyoruz. Geçen maçlardan birinde hakemle aramızda sorun olduÄŸu için 4 oyuncumuz 6 maç ceza aldı. Oyunculardan biri de benim. Bu durum konsantrasyonumuzu bozdu.” Maçı seyreden Ä°SGÖR taraftarları da aynı hüznü yaşıyor.
Ä°çlerindeki futbol aÅŸkının “sesinden” koÅŸanların mücadelesine tanıklık ettik. SeyrettiÄŸiniz futboldan apayrı, çok daha samimi bir futbol. Özellikle de futbolun fair play dolu tarafını seyretmek isteyenlere Fitbol ailesi olarak görme engelliler futbolunu tavsiye ederiz.
Son olarak sözü Serdar Aydın’a bırakalım, "Görme engelliler fırsatlar verilirse öÄŸretmen olabilirler, boks da dahil sporun her alanında faaliyet gösterebilirler.
Yeter ki olumlu, iyi imkanlar saÄŸlansın.Yapamayacakları hiçbir ÅŸey yok. Toplumdaki bazı algılan yıkmak gerekiyor.”
Kaynak: Fitbul Dergisi Aralık2015 Sayı:4