Onlara sokaklarda rastladık çoÄŸu kez, kimi zaman da meydanlarda saz çalıp türkü söylerken. Bazen bozukluklarımızı attık kendileri aralarına topladıkları para kutularına bazen umursamazca bakıp geçtik önlerinden. Özürlü olduÄŸunu belgeleyen beyaz deÄŸneklerini kaldırıma çarptığında çıkardığı sesle duyduk yada kırmızı ışıklarda karşıya geçmeye çalışırken gördük. Türkiye'de 700 bin görme engelli yaşıyor. Türkiye Görmezleri EÄŸitim ve Himaye DerneÄŸi ile Altınokta Körler DerneÄŸi, Türkiye 'de görme engelliler yararına kurulmuÅŸ iki dernek. Finansmanını bağışlarla saÄŸlayan bu iki derneÄŸin amacı da aynı: Görme engellilerin eÄŸitilmesi, rehabilite edilmesi, iÅŸyerlerinde yetiÅŸtirilmesi, körlüÄŸün önlenmesi ve körlerin sorunları doÄŸrultusunda kamuoyu oluÅŸturulması. 1970 yılında kurulan Türkiye Görmezleri EÄŸitim ve Himaye DerneÄŸi de bu amaçlar doÄŸrultusunda çalışıyor. Ä°stanbul'da 980 üyesi bulunan derneÄŸin ülke genelindeki üye sayısıysa 1560. Ankara, Edirne, Balıkesir, Çanakkale, Malatya, Gaziantep, Batman, Isparta ve KahramanmaraÅŸ olmak üzere dokuz ÅŸehirde ÅŸubesi bulunan dernek, görme engelli öÄŸrencilere verdiÄŸi burslarla, sesli kütüphanesiyle görmezler için yararlı olmaya çalışıyor. DerneÄŸin BaÅŸkanvekili Birsen ErmiÅŸ bağışlarla kendini finanse eden derneÄŸin gelirlerinin gün geçtikçe azaldığını söylüyor: "Eskiden Türk ekonomisinin durumu bu kadar vahim deÄŸildi ve insanlarda yardımlaÅŸma duygusu daha fazlaydı. Emekli bir öÄŸretmen bile maaşından küçük bir parça ayırır, derneÄŸe bağışlardı. Åžimdi derneÄŸe yapılan bağışların miktarı çok az." ErmiÅŸ, 67 yaşında emekli bir gazeteci. ArkadaÅŸları aracılığıyla bir gün Türkiye Görmezleri EÄŸitim ve Himaye DerneÄŸi'nin toplantısına katılmış. ErmiÅŸ, o gün bugündür de dernekte. Ancak dernekte iÅŸleri yoÄŸunlaÅŸtığı için genel baÅŸkanlığı görmezlerden biri olan Ahmet Cantürk'e bırakmış. DerneÄŸin körler yararına çıkardığı Vurgu gazetesinin genel yayın müdürlüÄŸünü yürütüyor. Dernektrkilerin "Birsen Anne"si kendini tamamen derneÄŸe adamış. "Çocuklarım" dediÄŸi görme engellilerin sorunlarını,yaÅŸamını ve mücadelelerini anlatırken gözleri doluyor. Türkiye'de yaÅŸayan 700 bin görme engelli insanın temel sorunu iÅŸsizlik. BoÄŸaziçi Üniversitesi, Ä°stanbul Üniversitesi gibi okullar dan mezun olan görme engelliler özürleri nedeniyle çoÄŸu zaman iÅŸ bulamıyorlar. Görme engellilerin eÄŸer ÅŸansları yaver giderse telefon santrallarında memur olarak görev yaptıklarını vurguluyor ErmiÅŸ: "Görme engellilerin tek eksikliÄŸi T cetveli, uçak, araba ve yat kullanamamaktır. Ama buna karşın onlar çok zeki ve duyarlıdır. özürlerine raÄŸmen hayata sıkı sıkı sarılan bu insanların tek istediÄŸi iÅŸ. Bu da insanlık tarihinin en doÄŸal hakkı. Ä°nsanların kafasındaki 'saÄŸlam iÅŸsizler dururken bir köre neden iÅŸ vereyim ki' düÅŸüncesi silinmeli. Körler de insan, onların da yaÅŸamak için çalışmaya ihtiyacı var. Üstelik onlar kendilerine iyilik olsun diye iÅŸ verilmesini istemiyorlar ki! EÄŸitimli ve bilgililer, toplumda görmezlere de yer açılmalı." Türkiye'de yaÅŸayan 700 bin görme engellinin yüzde 20'si yani 140 bini total kör olarak adlandırılan hiç görmeyen insanlar
Gazeteyi yeniden çıkarmak için para bekleyen Vurgu gazetesi ekibi: (Soldan saÄŸa) AyÅŸe FehimoÄŸlu, Birsen ErmiÅŸ ve Esin Seyitzade...
Görme engelliler için okuma yazmada ölçüt Braille (Kabartma) yazısı.
Türkiye'de körler için açılmış 11 okulda, 1000 civannda öÄŸrenci bulunuyor. Onlar için açılmış kütüphane sayısı ise oldukça az.
BoÄŸaziçi ve OrtadoÄŸu Teknik üniversitelerinde, istanbul Beyazıt Halk Kütüphanesi ve Ä°zmir Halk Kütüphanesi 'nde sesli ve kabartma kütüphane bulunuyor. Görmezler için kurulmuÅŸ olan iki dernek de ulusal sesli ve kabartma kütüphanesiyle ulusal düzeyde hizmet veriyor. Kabartma kitapların maliyeti yüksek olduÄŸu için sesli kütüphanenin daha kullanışlı olduÄŸunu söylüyor ErmiÅŸ:" Kütüphanemizi eski Ä°stanbul BüyükÅŸehir Belediye BaÅŸkanı Bedrettın Dalan'ın katkılarıyla oluÅŸturduk. Kadıköy'de bir stüdyomuz var, orada her gün bir kitap kasete okunuyor. Sesli kütüphanemiz çok zengin, her okul kitabını bulmak mümkün. Åžimdilerde gündemde olan kitapları da kasete okuyoruz." DerneÄŸin faaliyetleri kütüphane hizmetleri, burs vermek ve muhtaç olanlara yardım etmekle sınırlı deÄŸil. Bundan altı ay öncesine kadar da görme engellilerin sesini topluma duyurabilmek için Vurgu gazetesini çıkarıyordu. Ancak dernek artık gazeteye ödenek ayıramıyor. 80 milyon lira bulunamadığı için aylardır yayımlanamayan Vurgu gazetesi, bugünlerde Bakırköy Belediyesi'nin katkılarıyla yayın hayatına kaldığı yerden devam etmeyi bekliyor. Gazetenin yazı kadrosundaki tek profesyonel gazeteci olan ErmiÅŸ, "Vurgu'yu çıkarma amacımız, görmezleri topluma tanıtmak ve kabul ettirmekti. Ä°nsanların, körlerin avucuna birkaç kuruÅŸ koymalarını deÄŸil, onlara ilgi, sevgi ve hak ettikleri yasal haklan vermelerini istiyorduk. Bunu da ancak körlerin acınacak, zavallı insanlar deÄŸil zeki, duyarlı ve azimli kiÅŸiler olduklarını anlatarak yapabilirdik. Görmezlerin sesi Vurgu'yu böyle düÅŸünceler içinde çıkarmaya baÅŸladık. YaÅŸamasını istiyoruz" diyor.
Vurgu gazetesi, 1991 yılında derneÄŸin himayesinde yayımlanmaya baÅŸlamış. Ancak derneÄŸin gelirleri azaldığı için ocak ayından bu yana gazete basılamıyor. Gazetenin zor durumda olduÄŸunu televizyonda katıldığı bir programda anlatınca insanların dikkatini çekmiÅŸ. Programdan sonra ErmiÅŸ' i arayanlar, "Üzülmenize deÄŸmez, 80 milyon nedir ki? " deyip hesap numaralarını almışlar. Ama sonradan ne bankadaki hesaba para yatıran olmuÅŸ ne de bir daha arayan. Bakırköy Belediyesi'nin bu durumdan haberi olmuÅŸ ve yardım elini uzatacaklarını söylemiÅŸler. 1991 'den bu yana aylık çıkarılan gazetenin adının neden Vurgu olduÄŸuna gelince... ErmiÅŸ bu konuyu ÅŸöyle açıklıyor: "Çünkü biz hep görmezlerin yarım insan olmadığını, onların da toplumun bir üyesi olduÄŸunu daima vurgulamak zorundayız. Ä°nsanların, körlere ikinci sınıf insan muamelesi yapmalarına son vermek ve onları kabul etmelerini saÄŸlamak için çıkarıyoruz bu gazeteyi. O yüzden de adı Vurgu olsun dedik." Vurgu gazetesi, her ay siyah beyaz olarak 5 bin adet basılıp öncelikle derneÄŸin Türkiye genelindeki 1500 üyesinin evine postalanıyormuÅŸ. Daha sonrada tüm milletvekillerine, belediye baÅŸkanlarına, siyasi partilere ve sivil toplum kuruluÅŸlarına gönderiliyor. Bir kısmı da gönüllüler tarafından sokakta satılmaya çalışıyormuÅŸ. 150 bin liraya satılan Vurgu, sekiz sayfa. Gazeteye insanların ilgi göstermediÄŸini söyleyen AyÅŸe FehimoÄŸlu da dernekte çalışanlardan. Aynı zamanda Vurgu'nun Kültür Sanat köÅŸesini yazıyor. Ressam FehimoÄŸlu, derneÄŸe arkadaşıyla beraber bir ziyaret için gelmiÅŸ. O gün karşılaÅŸtığı ErmiÅŸ 'le gazete ve dernek hakkında konuÅŸtuklarından çok etkilenerek katılmaya karar vermiÅŸ. Gazeteye karşı insanların ilgisizliÄŸinden ÅŸikâyetçi. Görmezlerin tek beklediÄŸi ise ilgi.
Türkiye'de 700 bin görme engelli yaşıyor. Onlar için hazırlanan bir gazete, "Vurgu", parasızlık yüzünden yayımlanamıyor. Görmezlerin iÅŸsizlik sorunu da çözümsüz gibi. Onlar T cetveli, yat ve araba kullanmak dışında her iÅŸi yapabiliyorlar. Ama iÅŸ, aslanın aÄŸzında...
Ä°letiÅŸim için: Türkiye Görmezleri EÄŸitim ve Himaye DerneÄŸi
Telefonları: 02163372673 - 02163300856
Bağışlarınız için: Ä°ÅŸ Bankası Rıhtım Åžubesi / Hesap numarası: 6794
Kaynak: Cumhuriyet Gazetesi - 30 TEMMUZ 2000.
Cumhuriyetin dergi eki - SAYI 749
http://www.cumhuriyetarsivi.com/katalog/4509/sayfa/2000/7/30/17.xhtml