İmzamız Kişiliğimizdir

Federasyonumuz, 2012 yılı Sakatlar Haftasını, görme engellilerin imza sorununu temel konu alarak değerlendirmektedir.

Bilindiği gibi, görme engellinin attığı imzanın geçerli olması için 2 tanık bulundurma zorunluluğuna yer veren 818 Sayılı Borçlar Kanunu’nun 14. Maddesindeki düzenleme, Federasyonumuzun da katkılarıyla, 2005 yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı Özürlüler Kanunuyla kaldırılmıştı.

Ancak, 15 Ekim 2010 tarihinde, parlamento’da yeni Borçlar Kanunu’nun görüşmeleri sırasında tüm partilerin ittifakı ile görme engellinin imzasının geçerliliğini 2 tanığa bağlayan düzenleme yeniden hortlatılarak kabul edilmekle görme engelliler camiasını derinden üzmüştü. Örgütlerimizce gerçekleştirilen, basın toplantıları, radyo programları,  faks ve telefonla aktarılan tepkilerle, 2011 yılı başından itibaren yetkililerle yapılan görüşmeler sonunda,  görme engellilerin imzalarının geçerli sayılması için 2 tanık bulundurma durumunun zorunluluğu çıkartılarak, “iki tanık istenmesi görme engellinin isteğine bırakılsın” şeklinde uzlaşılmıştır. Bu düzenleme, kamuoyunda kısaca Torba Yasa diye adlandırılan 6111 sayılı yasanın 213. maddesiyle, Borçlar Kanununun 15. maddesinde yapılan değişiklikle yeniden uygulamaya konulmuştur.

Ancak, elde edilmiş olan bu yasal kazanım, sorunun çözümlenmesine yetmemiştir. Çünkü bilgi ve mevzuatı takip etmeye niyeti olmayan statükocu kuruluşların elinde, var olan yasa anlamını bulamamakta, çeşitli kurum ve kuruluşlarda eski uygulamalar konusunda ısrar edilmektedir. Yani, olmayan bir yasa hükmüne rağmen görme engellilerin imzalarının geçersiz sayılmasına adeta gayret edilmektedir. Bu durum onur kırıcı olduğu kadar, işleri de zorlaştırmakta, günlük hayatı da adeta durağan kılmaktadır.

Bu nedenle, görme engellilerin imzalarının geçerliliğine dair yasanın uygulanması konusunda bilgilendirici ve kamuoyu oluşturmaya yönelik çalışmaların sürdürülmesi, tanıksız imzanın geçerliliğini uygulamadan kaçınanları ise, vazgeçirme konusunda hukuki yoldan mücadelemiz sonuç alınıncaya kadar sürdürülecektir.

Kuşkusuz, imza görme engellinin kişiliğini ifade eden çok önemli bir unsurdur. Ancak, bizleri her zaman korunmaya muhtaç, hayata vesayet altında devam edebilecek fertler olarak kabul eden çarpık zihniyet, hem imza konusunun, hem de diğer engelli problemlerinin önündeki asıl kaynaktır.

Görme engellinin bankalardaki hesap açtırmak gibi basit bir işlemi için bile, ücretini de, görme engelliye ödetmek suretiyle noterden bir belge istenmesi, Hukuk Muhakemeleri Kanunuyla haklarında düzenleme yapılan okuma-yazma bilmeyenler kategorisine görme engellilerin de alınması, kurutulup yok edilmesi gerektiğini istediğimiz ve iyi niyetle izahı mümkün olmayan zihniyetin göze batan güncel uygulamalarından biridir.

Şikâyetçi olduğumuz çarpık anlayışın yukarıda belirttiğimiz uygulamalarıyla açıkça görme engellilere ayrımcılık yapılmakta, görme engellinin kişiliğini ifade eden imzası yok sayılmaktadır. Kendi bağrından öğretmen, avukat, psikolog gibi toplumda gıpta edilen mesleklerin mensuplarını barındıran görme engelli camiasının, kendisine karşı uygulanmak istenilen bu ayrımcı ve aşağılayıcı tavrı kabul etmesi düşünülemez.

Bankalar ve noterlerde karşılaştığımız imzamızı yok sayan bu zihniyetle mücadelemizi, Türk Ceza Kanunu’nun 122. Maddesindeki ayrımcılıkla ilgili düzenleme başta olmak üzere, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yargı alanına taşıyacağız.

Bu bağlamda, imza sorunuyla karşılaşan ve bize müracaatta bulunacak olan tüm görme engellilere Türkiye Körler Federasyonu olarak danışmanlık desteği vereceğimizi ve mevzuatta yer almış olmasına rağmen, tanık istemediğini beyan eden, görme engellinin imzasını geçerli saymayan kuruluşları da teşir edeceğimizi kamuoyuna duyuruyoruz.