Değerli Basın Mensupları
T.C Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığının düzenlediği Özürlülüğe Dayalı Ayrımcılıkla Mücadele Sempozyumunun yapılmakta olduğu bu mekânda, sizlerle Türk Hava Yollarının görme engelli bir kız kardeşimize uyguladığı son derece kaba bir ayrımcılık örneğini paylaşmak istiyoruz.

Öğretmen Elif Tomar geçtiğimiz haftalar içerisinde Ankara Esenboğa Hava Alanından Öğretmen olarak çalışmakta olduğu Çorlu’ya uçmak istemiş ancak uçuşu, görme engelli olduğu için engellenmiştir. Gerekçe, Elif Tomar’ın bir refakatçi ile birlikte seyahat etmek zorunda olduğu biçiminde açıklanmıştır. Yani görme engelli birinin bütün sorumluluğu refakatçisine yüklenecek; Türk Hava Yolları hiçbir sorumluluk üstlenmeyecektir. Bunu yapan Türk Hava Yolları ise bir kamu kuruluşudur.
Elif Tomar böyle bir uygulamadan habersiz olduğu için yanında refakatçi bulundurmamış, bu nedenle de uçağa alınmak istenmemiştir. Ancak görevine yetişmek zorunda olduğundan Türk Hava Yolları Yetkilileri nezdinde çeşitli girişimlerde bulunmuş, en son yolcu hizmetleri Şefi Sayın Ümit Albayrak, Elif Tomar’a matbu olarak hazırlanmış olan Feragat ve İbranameyi imzalaması halinde uçabileceğini, bu uygulamanın Türk Hava Yolları Genel Müdürlüğünce yürürlüğe konulduğunu ifade etmiştir. İşe yetişmek zorunda olan Elif Tomar bu Feragat ve İbranameyi imzalayarak Çorlu’ya uçmuş; ancak onuru incindiği için konuyu Konfederasyonumuza ileterek sorunun çözümü yolunda çaba göstermemizi istemiştir. Kendisine imzalatılan Feragat ve İbraname aynen şöyledir:.
İşbu Feragat ve ibranameyi imzalamakla, reşit olduğumu ve …..tarihli ……sayılı seferde ve (var ise) müteakip herhangi bir bağlantılı seferde acil durum (emergency) dahil olmak üzere seyahat boyunda standart hizmetler dışındaki her türlü ihtiyacımı refakatçi olmaksızın kendi başıma karşılayabileceğimi ve uçak içinde herhangi bir özel hizmet istemeyeceğimi kabul ve beyan ederim.
Ayrıca yukarıda zikredilen uçuşa/uçuşlara yanımda bir refakatçi olmaksızın kabul edilmem sebebiyle Türk Hava Yolları Anonim Ortaklığı ve onun yöneticilerine, memurlarına, daimi veya sözleşmeli personeline, acentelerine, sigortacılarına, reasürörlerine, uçak sahiplerine, uçakları kiraya verenlere ve menfaat sahibi diğer tüm taraflara karşı uçuş süresince hususi bir hizmet bulunmamasından kaynaklanan, her ne nam altında olursa olsun, her türlü kayıp, hasar, yaralanma veya ölüm nedeniyle halihazırda sahip olduğum veya ileride sahip olabileceğim hukuki ve cezai her türlü talep haklarımdan, dava veya şikayet hakkımdan iddialarımdan kendi rızamla kati ve nihai surette ve gayrikabili rücu olarak, feragat ettiğimi ve bunları bu gibi tüm taleplerden beri kılacağımı kabul ve beyan ederim.

Görüldüğü gibi Türk Hava Yolları engelli bir yurttaşın durumuna uygun özel önlemler alarak sorumluluğu üstlenmek yerine kaba bir ayrımcı uygulama ile üzerinden atmaya çalışmaktadır. Oysa 28 Ekim 2009 tarihinde ülkemiz açısından da bağlayıcı bir iç hukuk metni halinde gelen Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi “makul düzenleme” yapılmamasını da bir ayrımcılık türü olarak tanımlamaktadır. Makul düzenleme kavaramı Sözleşmede şöyle tanımlanmaktadır:

“Makul düzenleme”, engellilerin insan haklarını ve temel özgürlüklerini tam ve diğer bireylerle eşit şekilde kullanmasını veya bunlardan yararlanmasını sağlamak üzere belirli bir durumda ihtiyaç duyulan, ölçüsüz veya aşırı bir yük getirmeyen, gerekli ve uygun değişiklik ve düzenlemeleri ifade eder.

             Sözleşmeye gore Türk Hava Yolları İlave hiçbir ücret istemeksizin engellilerin seyahat hakkını kullanabilmeleri çin gerekli makul düzenleme önlemlerini almak zorundadır. Bu önlemleri almayıp bir feragat ve ibraname imzalatarak sorumluluktan kurtulduğunu sanan Türk Hava Yolları bu uygulamasıyla Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesini açıkça ihlal etmiştir.
Ayrıca imzalatılan feragat ve ibraname hukuken geçersizdir. Çünkü görme engelli bireyin zor durumundan yararlanılarak imzalatılmıştır.
Engelliler Konfederasyonu ve bağlı federyonlar ve dernekler olarak Türk Hava Yollarının bu kaba ayrımcılık uygulamasını şiddetle protesto ediyor; Türk Hava Yollarını konuyu yeniden ele almaya, engelli hakları sözleşmesine uygun önlemlerle engellilerin seyahat hakkını güvenceye kavuşturmaya çağırıyoruz. Aksi halde Engelliler Konfederasyonu yasal yollara başvuracak; konuyu gerekirse Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine dek taşıyacaktır. 5 Kasım 2010
Engelliler Konfederasyonu
Başkan Av. Turhan İÇLİ
Teli. 0542 413 86 92