Değerli Basın Mensupları,

Sosyal Güvenlik ve Çalışma Bakanlığı, engellilerin özel ve kamu sektöründeki işyerlerinde istihdamını düzenleyen 4857 sayılı iş kanununun 30.maddesinde köklü bir değişiklik yapmaya hazırlanıyor. Bu hazırlığını da, engelli kamuoyunun dikkatinden ve tartışmasından kaçırarak bir gece yarısı torba bir kanun değişikliği tasarısının içerisinde gizleyerek sonuçlandırmayı amaçlıyor. Söz konusu değişiklik taslağı aynen şöyle:

 Madde 2–4857 Sayılı Kanunun 30’uncu maddesinin;

a) Birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“ İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç özürlü, kamu işyerlerinde ise yüzde dört özürlü ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, her bir iş yerinde çalışan toplam işçi sayısına göre ayrı ayrı hesaplanır.”

Değişikliğin birinci cümlesi eski yasayla aynı. Asıl keramet ikinci cümlede. Bir işverenin bir il sınırları içerisinde birden fazla iş yeri varsa istihdam edilecek engelli işçi sayısı her iş yeri için ayrı ayrı hesaplanacak. Biliyorsunuz, halen yürürlükteki yasaya göre engelli kotaları, bir ildeki toplam işçi sayısı üzerinden hesaplanmaktadır. Yürürlükteki yasanın 30.maddesinin ilgili cümlesi şöyle. “Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.”  Şimdiki durumla getirilmek istenen durumu karşılaştırmalı bir örnekle irdeleyelim. Söz gelişi T.C Ziraat Bankası; bugün istihdam edeceği engelli işçi sayısını nasıl hesaplıyor? Önce bu bankanın her ildeki  işçi statüsünde çalıştırdığı işçi sayısı bulunuyor. Bu sayı yüze bölünüp dört ile çarpılarak istihdam edilmesi gereken engelli işçi sayısı elde ediliyor. Diyelim Ziraat Bankasının Ankara’da çalışan işçi sayısı onbin dir. Demek oluyor ki, bu banka, iş kanununun 30.maddesine göre dörtyüz engelli işçi istihdam etmek zorundadır. Yeni değişiklik yasalaşırsa nasıl bir tablo ile karşılaşacağız? Diyelim Ziraat Bankasının Ankara’da 25 şubesi var. Bu şubelerin her birinde 50’nin altında işçi çalışıyor. Bu durumda kota hesaplaması iş yeri bazında yapılacağından ziraat bankası tek bir engelli işçi çalıştırmak zorunda olmayacaktır. Ziraat Bankasının hemen hemen hiçbir şubesinde 50’nin üzerinde işçi çalışmadığı için bu banka ülke çapında da engelli işçi çalıştırmak zorunda kalmayacaktır. Öncelikle hemen hemen tüm bankalar, PTT Şubeleri, DSİ, Orman İl Müdürlükleri vb. hep böyledir.  Sonuç olarak eğer bu değişiklik hasbel kader kabul edilirse, ülke çapında gerek özel, gerekse kamu işyerlerinde engelli istihdamı neredeyse olanaksız hale gelecektir. Böylece büyük propagandalarla ilan edilen engelli işçi kotalarının yükseltildiği, çalıştırdıkları engelli işçilerin sigorta primlerinin devletçe ödenmesi yoluyla işverenlerin özendirildiği yolundaki sözler, bir çırpıda duman olup uçacak; çalışma yaşındaki engelliler yığınlar halinde işsiz kalmaya devam edecekler. Getirilmek istenen değişiklik engelli işçi istihdamına vurulan büyük bir darbe olacaktır.

Engelliler Konfederasyonu ve bağlı dört federasyon olarak Hükümeti uyarıyoruz: Engellilere yönelik sinsi bir suikast niteliğindeki bu yasa değişikliği taslağını  geri çekin. Aksi halde kendilerini müzmin işsizliğe mahkûm edecek olan bu düzenlemeye karşı pek çok işsiz engelli, Engelliler Konfederasyonu öncülüğünde şiddetli bir mücadele başlatacak; 1960’lı yıllardan buyana elde edilmiş olan yaşamsal kazanımlarını korumak için her türlü riski göze alacaklardır.

Kamuoyuna saygıyla duyururuz.

Engelliler Konfederasyonu
Adına
Başkan Av. Turhan İÇLİ